مطالعه اسیدهای آمینه و ویژگی‌های عملکردی دو نوع جلبک (Arthrospira platensis و Arthrospira sp بومی)

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بصره، عراق.

2 گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بصره، عراق.

3 مرکز علوم دریایی، دانشگاه بصره، عراق.

doi
10.22103/jab.2026.27007.1871
چکیده

هدف: جلبک‌ها توانایی رشد سریع دارند، از انرژی نور و دی‌اکسید کربن موجود در اتمسفر استفاده می‌کنند و در مقایسه با گیاهان آوندی مقدار بیشتری زیست‌توده در هر هکتار تولید می‌کنند. ترکیبات زیست‌فعال موجود در جلبک‌ها دارای خواص آنتی‌اکسیدانی، ضدمیکروبی و ضدویروسی هستند و همچنین در پیشگیری از زخم معده، یبوست، کم‌خونی، دیابت و فشار خون بالا نقش دارند. هدف این مطالعه مقایسه ترکیب تقریبی، پروفایل ترکیبات فرّار با استفاده از GC-MS، ترکیب اسیدهای آمینه و برخی ویژگی‌های عملکردی منتخب (ظرفیت نگهداری آب و روغن) در دو جلبک Spirulina major و Spirulina platensis جمع‌آوری‌شده از بصره، عراق بود.مواد و روش‌ها: این مطالعه بر روی دو نوع جلبک، Spirulina platensis و Spirulina major، انجام شد که از منابع آبی منطقه کرمه‌علی در استان بصره در جنوب عراق جمع‌آوری شدند. آنالیزهای اولیه عصاره‌های جلبکی شامل اندازه‌گیری پروتئین‌ها، کربوهیدرات‌ها، ترکیبات فنولی، فلاونوئیدها و گلیکوزیدها و همچنین بررسی ترکیب شیمیایی آن‌ها انجام گرفت.نتایج: میزان پروتئین در S. major برابر با 6/55% و در S. platensis برابر با 11/53% بود. ترکیبات زیست‌فعال با استفاده از کروماتوگرافی گازی-طیف‌سنجی جرمی (GC-MS) تعیین شدند و در مجموع 39 ترکیب زیست‌فعال در هر دو جلبک شناسایی شد. بیشترین غلظت در Spirulina major مربوط به پیک 32 بود که با ترکیب Hexadecanoic acid, 2-hydroxy-1-(hydroxymethyl)ethyl ester مشخص شد و پس از آن پیک 13 مربوط به Hexadecanoic acid, methyl ester قرار داشت. در Spirulina platensis نیز بیشترین غلظت مربوط به پیک 34 با همان ترکیب Hexadecanoic acid, 2-hydroxy-1-(hydroxymethyl)ethyl ester و سپس پیک 13 مربوط به Hexadecanoic acid, methyl ester بود. پروفایل اسیدهای آمینه نیز بررسی شد و در هر دو گونه 13 اسید آمینه شناسایی گردید. سرین فراوان‌ترین اسید آمینه بود که به‌ترتیب به مقادیر 1/52 و 4/62 میکروگرم بر گرم در S. major و S. platensis رسید.نتیجه‌گیری: از نظر ویژگی‌های عملکردی مانند ظرفیت نگهداری آب و اتصال به لیپیدها، S. major نسبت به S. platensis برتری نشان داد.