فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

موضوع: این پژوهش به ارزیابی الگوهای مکانی ـ زمانی تخریب و بازیابی پوشش گیاهی در اکوسیستم‌های خشک و شکنندۀ استان هرمزگان می‌پردازد.هدف: هدف اصلی این تحقیق، تحلیل روند تغییرات شاخص تفاضل نرمال‌شدۀ پوشش گیاهی (NDVI) در مقیاس‌های زمانی کلی، فصلی و ماهانه طی دورۀ 2000 تا 2018 و شناسایی کانون‌های اصلی افزایش (سبز شدن) و کاهش (قهوه‌ای شدن) پوشش گیاهی در سطح استان بود.روش تحقیق: در این مطالعه از داده‌های سری زمانی 19ساله شاخص NDVI محصول MOD13Q1 با قدرت تفکیک مکانی 250 متر استفاده شد. برای تحلیل روند در هر پیکسل، از آزمون ناپارامتریک من ـ کندال (Mann-Kendall) برای تشخیص وجود روند معنا‌دار و از برآوردگر شیب سن (Sen’s Slope) برای تعیین شدت تغییرات بهره گرفته شد. تمامی تحلیل‌ها در نرم‌افزار R انجام گرفت.یافته‌ها: نتایج نشان‌دهندۀ حاکمیت یک روند کاهشی گسترده (قهوه‌ای شدن) در نواحی غربی و مرکزی استان است. تحلیل فصلی، یک پارادوکس کلیدی را آشکار ساخت: روند تخریب نه تنها در فصل گرم و خشک تابستان، بلکه به طور معنا‌داری در فصل مرطوب زمستان نیز رخ داده است. در مقابل، فصل پاییز الگویی دوگانه از خود نشان داد که در آن نیمۀ شرقی استان به دلیل تأثیر بارش‌های موسمی، روند افزایشی (سبز شدن) قابل توجهی را تجربه کرده است. ماه‌های ژوئن و ژوئیه به عنوان بحرانی‌ترین دورۀ تخریب و ماه‌های اوت و سپتامبر به عنوان تنها دورۀ بازیابی معنا‌دار (محدود به شرق استان) شناسایی شدند.نتایج: اکوسیستم استان هرمزگان تحت یک روند تخریب فزاینده قرار دارد و موازنۀ اکولوژیک به سمت کاهش زیست‌تودۀ گیاهی در حال تغییر است. کشف روند کاهشی در فصل بارش زمستان، زنگ خطری جدی برای امنیت آبی و پایداری زیستی منطقه است و بر لزوم اتخاذ راهبردهای مدیریتی تطبیقی، مکان‌محور و مبتنی بر شواهد علمی برای مقابله با پیامدهای تغییر اقلیم و جلوگیری از تغییرات غیرقابل بازگشت تأکید دارد.