بررسی فرایند واجی همگونی همخوانها در گویش کردی کلهری بر اساس نظریه بهینگی
نویسندگان
1 گروه زبان شناسی دانشگاه ایلام
2 گروه زبان شناسی دانشگاه ایلام
doi
10.22099/jill.2023.46342.1335چکیده
همگونی فرایندی است که طی آن دو واج (واکه یا همخوان) درون یک هجا یا یک واژه روی هم تاثیر میگذارند و به نوعی باهم هماهنگ میشوند. در این پژوهش به تحلیل و توصیف انواع فرایندهای همگونی همخوانها در گویش کردی کلهری در چارچوب نظریة بهینگی پرداخته میشود. نظریة بهینگی یک الگوی زبانشناختی و بر این فرض استوار است که صورتهای زبانی از تعامل میان محدودیتهای متقابل و متضاد ناشی میشوند. این پژوهش از نوع تحلیلی-توصیفی است و دادههای مرتبط با آن از طریق مصاحبه با گویشوران بومی گویش کردی کلهری و استفاده از شم زبانی نویسندگان که از گویشوران بومی این گویش میباشند، به دست آمدهاند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که در گویش کلهری فرایند واجی همگونی همخوانها به صورت همگونی محل تولید خیشومی تیغهای است که تبدیل خیشومی تیغهای به لبی، پیشکامی، کامی و ملازی و همگونی همخوان تیغهای انسدادی واکدار با خیشومی تیغهای و همگونی تیغهای انسدادی بیواک با تیغهای سایشی بیواک را شامل میشود. به این ترتیب، بر اساس مرتبهبندی محدودیتها در نظریة بهینگی میتوان فرایند همگونی را در این گویش تحلیل کرد.