فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: گرده زنبور عسل منبع غذایی بسیار مهمی برای زنبورهای عسل است. علاوه بر این، گرده زنبور دارای ویژگی‌های زیستی متعددی مانند خاصیت آنتی‌اکسیدانی، ضدباکتریایی، ضدقارچی، تعدیل‌کننده سیستم ایمنی، ضدتومور، ضدپیری، ضدکم‌خونی و ضدپوکی استخوان است. این مطالعه با هدف شناسایی تنوع ترکیبات فرّار در گرده زنبور عسل و بررسی تأثیر آن‌ها در جذب زنبورهای کارگر در داخل کلنی انجام شد.مواد و روش‌ها: سه نوع گرده زنبور عسل در فصل‌های مختلف از کلنی‌های زنبور عسل با استفاده از تله‌های گرده که در ورودی کندوها نصب شده بودند جمع‌آوری شد. استخراج ترکیبات فرّار از دانه‌های گرده زنبور انجام گرفت. سپس آنالیز ترکیبات با استفاده از دستگاه کروماتوگرافی گازی-طیف‌سنجی جرمی (GC-MS) و ستون مویین سیلیکای ذوب‌شده انجام شد. برای تحلیل داده‌ها از طرح کاملاً تصادفی (CRD) استفاده گردید.نتایج: نتایج نشان داد که در سه نوع گرده زنبور تنوعی از ترکیبات فرّار وجود دارد و نسبت اجزای آن‌ها با یکدیگر متفاوت است. نوع A گرده زنبور دارای ترکیبات فرّار اختصاصی بود که در دو نوع دیگر (B و C) مشاهده نشد و بالعکس. چندین ترکیب در زمان‌های نگهداری مشابه در هر سه نوع گرده شناسایی شدند، اما نسبت آن‌ها بسته به نوع گرده متفاوت بود. از مهم‌ترین ترکیبات مشاهده‌شده در هر سه نوع گرده می‌توان به 9,12-octadecadienoic acid (Z,Z)، n-hexadecanoic acid، 4H-pyran-4-one، γ-sitosterol، مشتقات linolenic acid و campesterol اشاره کرد. علاوه بر این، ترکیبات مشابه دیگری نیز در مقادیر کم مشاهده شد. در مورد تأثیر ترکیبات فرّار در جذب زنبورهای کارگر هنگام تغذیه، نتایج تحلیل آماری (P≤0.05) نشان داد که بین میانگین‌های سه نوع گرده تفاوت معنی‌داری وجود ندارد.نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش اهمیت و نقش ترکیبات فرّار گرده در تغذیه و رفتار زنبورهای عسل را نشان می‌دهد. هرچه شناخت بهتری از ترکیب شیمیایی گرده زنبور و نقش آن در جذب زنبورهای عسل داشته باشیم، می‌توانیم به بهبود جیره‌های مصنوعی و جایگزین‌های گرده در مدیریت و پرورش زنبور عسل کمک کنیم.