فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: تیموس یکی از اندام‌های لنفاوی اولیه است که در دوران جنینی و اوایل زندگی اهمیت زیادی دارد. این اندام مسئول رشد، تمایز و انتخاب تیموسیت‌ها بوده و در ایجاد توانایی عملکردی سلول‌های T و تحمل ایمنی مرکزی نقش دارد؛ عملکردی که ارتباط نزدیکی با ساختار بافت‌شناسی تخصص‌یافته آن دارد. هدف این مطالعه بررسی تکامل مورفولوژیک و بافت‌شناسی غده تیموس در دوران پیش از تولد در گوسفندان بومی آواسی با استفاده از میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) بود.مواد و روش‌ها: تعداد 30 نمونه تیموس از میش‌های آبستن سالم در مراحل مختلف آبستنی جمع‌آوری شد. سن جنین‌ها با استفاده از طول تاجی–نشستگاهی (CRL) تعیین گردید و نمونه‌ها به سه گروه تقسیم شدند: گروه اول (50–55 روز)، گروه دوم (90–100 روز) و گروه سوم (130–140 روز). برای بررسی سطح تیموس در بزرگنمایی‌های مختلف از میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) استفاده شد. تحلیل داده‌های مورفولوژیک و بافت‌شناسی با نرم‌افزار SPSS انجام گرفت.نتایج: در گروه اول، تیموس اندامی کوچک و نابالغ با لوب‌های نرم و کپسول نازک بود و ارتباطی بین بخش‌های گردنی و سینه‌ای مشاهده نشد. بررسی‌های SEM و بافت‌شناسی ساختار سطحی نابالغ، سلول‌های تیموسی نامنظم و تمایز نامشخص بین قشر و مدولا را نشان داد که بیانگر مراحل اولیه تمایز تیموس است. در گروه دوم، افزایش اندازه تیموس و بهبود سازمان‌یافتگی لوبولی مشاهده شد. مرز قشر و مدولا واضح‌تر گردید، رشته‌های بافتی از کپسول به داخل گسترش یافتند و تراکم سلول‌های قشری افزایش پیدا کرد. همچنین حضور سلول‌های اپی‌تلیالی رتیکولار در ناحیه مدولا نشان‌دهنده بلوغ تدریجی ساختاری بود.در گروه سوم، تیموس به‌طور کامل رشد یافته و دارای لوب‌های مشخص جداشده توسط سپتاهای بافت همبند بود. بررسی‌های بافت‌شناسی و SEM ساختار بسیار سازمان‌یافته، مرز مشخص قشر و مدولا، گسترش وسیع سلول‌های اپی‌تلیالی رتیکولار و تشکیل کامل اجسام هاسال در مدولا را نشان داد که بیانگر بلوغ پیشرفته ریزساختاری در دوران جنینی است.نتیجه‌گیری: یافته‌های این مطالعه روند تدریجی بلوغ تیموس در دوران پیش از تولد را نشان می‌دهد و نقش حیاتی آن در تکامل سیستم ایمنی را برجسته می‌سازد. هرگونه انحراف از این الگوهای طبیعی ریزساختاری می‌تواند نشان‌دهنده اختلالات پاتولوژیک یا ایمنی باشد.