فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: پاپیلاهای چشایی زبان نقش اساسی در درک مزه و عملکرد دهانی در پستانداران دارند. تکامل پس از تولد آن‌ها با بلوغ ساختاری و عملکردی زبان مرتبط است. با این حال، اطلاعات دقیقی درباره تغییرات مورفولوژیک، بافت‌شناسی و فراساختاری پاپیلاهای قارچی (fungiform) و حلقوی (circumvallate) در گوسفندان بومی عراق در مراحل مختلف رشد پس از تولد محدود است. هدف این مطالعه بررسی تغییرات مورفولوژیک، هیستولوژیک و میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) در پاپیلاهای چشایی زبان گوسفند (Ovis aries) در مراحل مختلف رشد پس از تولد بود.مواد و روش‌ها: بیست نمونه زبان از گوسفندان بومی عراق از کشتارگاه‌های استان‌های نجف و بابل جمع‌آوری شد. نمونه‌ها بر اساس سن و دندان‌بندی به دو گروه تقسیم شدند: گروه اول شامل بره‌های دو ماهه و گروه دوم شامل گوسفندان بالغ هشت ماهه بود. بررسی ماکروسکوپی، روش‌های استاندارد هیستولوژی و میکروسکوپ الکترونی روبشی برای ارزیابی ویژگی‌های رشدی پاپیلاهای قارچی و حلقوی و غدد زبانی مرتبط استفاده شد.نتایج: در بره‌های دو ماهه، پاپیلاهای قارچی نابالغ، صاف و پراکنده در میان پاپیلاهای فیلی‌فرم در سطح پشتی زبان مشاهده شدند، در حالی که پاپیلاهای حلقوی کوچک تا متوسط بوده و به صورت دو ردیف نامنظم قرار داشتند. در سن هشت ماهگی، پاپیلاهای قارچی به‌طور واضح بالغ شده و به شکل برجستگی‌های بزرگ، صاف و قارچی شکل ظاهر شدند. پاپیلاهای حلقوی نیز بزرگ‌تر، مشخص‌تر و دارای شیارهای دایره‌ای واضح شدند و در بخش دورسال جانبی تنه زبان در نزدیکی ریشه زبان قرار گرفتند. از نظر بافت‌شناسی، پاپیلاهای چشایی در هر دو سن مشاهده شدند، اما در مراحل مختلف رشد تفاوت‌هایی در شکل و اندازه آن‌ها وجود داشت. دو نوع غده زبانی شناسایی شد: غدد سروزی فون ابنر که با پاپیلاهای حلقوی مرتبط بودند و غدد موکوسی یا مختلط وبر که در عمق عضلات ریشه زبان قرار داشتند.نتیجه‌گیری: پاپیلاهای چشایی در گوسفندان بومی عراق طی رشد پس از تولد دچار تغییرات قابل توجه مورفولوژیک، بافت‌شناسی و فراساختاری می‌شوند. این تغییرات وابسته به سن، در اندازه، شکل، سازمان‌دهی و ارتباط غددی پاپیلاهای قارچی و حلقوی نقش داشته و نشان‌دهنده سازگاری عملکردی آن‌ها با رشد است.