فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: هدف این مطالعه بررسی تشخیص تیلریوز ناشی از Theileria annulata در گاوها با استفاده از روش‌های میکروسکوپی و مولکولی بود. همچنین، تأثیر منطقه جغرافیایی، سن و جنس بر میزان آلودگی مورد ارزیابی قرار گرفت.مواد و روش‌ها: در این مطالعه، 300 نمونه خون گاوی از مناطق مختلف استان بابل، عراق جمع‌آوری شد. این مطالعه در فاصله زمانی سپتامبر 2025 تا مارس 2026 انجام گرفت. برای 200 نمونه، گسترش‌های خونی رنگ‌آمیزی‌شده با گیمسا جهت بررسی میکروسکوپی تهیه شد. همچنین 100 نمونه با استفاده از روش PCR برای شناسایی ژن سیتوکروم b میتوکندریایی T. annulata مورد بررسی قرار گرفتند. آزمون کای‌دو در نرم‌افزار SPSS نسخه 27 برای تحلیل آماری استفاده شد.نتایج: نتایج نشان داد که از 200 نمونه خون گاوی بررسی‌شده به روش میکروسکوپی، 66 نمونه (33٪) از نظر Theileria annulata مثبت بودند. در روش PCR، تعداد 54 نمونه (54٪) از 100 نمونه مورد بررسی از نظر ژن سیتوکروم b میتوکندریایی مثبت گزارش شدند که نشان‌دهنده حساسیت بالاتر روش PCR نسبت به روش میکروسکوپی است. میزان شیوع آلودگی در ماده‌ها 3/53% و در نرها 55% بود که تفاوت معنی‌داری نداشت. همچنین سن حیوانات اختلاف معنی‌داری در میزان آلودگی نشان نداد (χ² = 0.34, p = 0.84). با این حال، مناطق جغرافیایی اختلاف معنی‌داری را نشان دادند؛ به‌طوری‌که بیشترین میزان آلودگی مربوط به منطقه الشوملی (9/73%) و کمترین میزان مربوط به القاسم (35%) بود (χ² = 8.922, p < 0.01). این نتایج نشان‌دهنده وجود ارتباط معنی‌دار بین منطقه جغرافیایی و میزان آلودگی است. همچنین، تحلیل فیلوژنتیکی ده جدایه T. annulata (PX849363–PX849372) ارتباط ژنتیکی آن‌ها را با سویه‌های مرجع موجود در GenBank تأیید کرد.نتیجه‌گیری: تشخیص مولکولی مبتنی بر PCR در مقایسه با میکروسکوپی حساسیت بالاتری در شناسایی آلودگی T. annulata، به‌ویژه در عفونت‌های تحت‌بالینی که می‌توانند در انتقال انگل در گله نقش داشته باشند، نشان داد. این یافته‌ها بر ضرورت استفاده از راهبردهای کنترلی یکپارچه شامل مدیریت منظم کنه‌ها، پایش مولکولی و بهبود شرایط پرورش دام برای کاهش اثرات تیلریوز گاوی و ارتقای سلامت و بهره‌وری دام‌ها در مناطق بومی تأکید می‌کند.