تعدیل طبیعی سیستم ایمنی میزبان در برابر Klebsiella aerogenes: شواهدی از عصاره شیرینبیان
نویسندگان
1 گروه میکروبیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه بغداد، عراق.
2 گروه میکروبیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه بغداد، عراق
3 گروه میکروبیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه بغداد، عراق
doi
10.22103/jab.2026.27079.1880چکیده
هدف: ظهور Klebsiella aerogenes بهعنوان یک پاتوژن احتمالی با عفونتهای گوارشی و سیستمیک در حیوانات و انسانها مرتبط دانسته شده است. همچنین مقاومت ضدمیکروبی در میان سویههای گونههای Klebsiella افزایش یافته است. بنابراین، نیاز به یافتن منابع جایگزین از مواد تعدیلکننده سیستم ایمنی وجود دارد. از اینرو، هدف این مطالعه ارزیابی اثرات تعدیلکننده ایمنی و پیشگیرانه عصاره Glycyrrhiza glabra (شیرینبیان) در مدل موشی عفونت ناشی از Klebsiella aerogenes بود.مواد و روشها: نمونهها از 50 گربه مبتلا به اسهال برای کشت و شناسایی K. aerogenes جمعآوری شدند. سپس این باکتریها برای ایجاد عفونت تجربی در 48 موش نژاد Swiss albino استفاده شدند. حیوانات به شش گروه شامل هشت موش تقسیم شدند. سه گروه عصاره خوراکی شیرینبیان را با دوزهای مختلف 50، 150 و 250 میلیگرم بر میلیلیتر دریافت کردند. دو گروه کنترل شامل کنترل منفی (تجویز خوراکی PBS) و کنترل مثبت بودند. گروه اضافی نیز فقط عصاره را دریافت کرد و آلوده نشد. عصاره شیرینبیان دو بار در هفته به مدت 21 روز تجویز شد و سپس موشها با باکتری Klebsiella aerogenes با غلظت 1.5 × 10⁸ CFU/mL تلقیح شدند.نتایج: موشهای آلوده درماننشده در مقایسه با گروه کنترل منفی افزایش معنیداری در شاخصهای التهابی و خونی نشان دادند (P ≤ 0.05). افزایش قابل توجهی در تعداد گلبولهای سفید در موشهای آلوده مشاهده شد، بهطوریکه میانگین آنها به 12.8 ± 1.4 ×10³/µL رسید. در حالی که این مقدار در گروه کنترل 6.2 ± 0.9 ×10³/µL بود. همچنین، سطح IL-6 در موشهای آلوده بهطور معنیداری تا 85.6 ± 5.3 pg/mL افزایش یافت، در حالی که در گروه کنترل 28.4 ± 3.1 pg/mL بود. موشهای آلوده درماننشده دچار ضایعات شدید التهابی و تخریبی بافتی شدند. در مقابل، موشهای آلودهای که با شیرینبیان درمان شده بودند، کاهش التهاب، کاهش سطحIL-6، بهبود شاخصهای خونی و آسیب بافتی کمتر را نشان دادند. کمترین دوز عصاره (50 میلیگرم بر میلیلیتر) بیشترین اثر محافظتی را ایجاد کرد که نشان میدهد رابطه مستقیمی میان غلظت شیرینبیان و اثر زیستی آن در موشهای آزمایشگاهی وجود ندارد. نتیجهگیری: عصاره Glycyrrhiza glabra دارای اثرات ضدالتهابی و محافظتی در برابر عفونت ناشی از Klebsiella aerogenes در موشها بود. عصاره شیرینبیان موجب کاهش التهاب و بهبود تغییرات پاتولوژیک مشاهدهشده در حیوانات آلوده شد. بنابراین، Glycyrrhiza glabra میتواند بهعنوان یک گزینه امیدوارکننده برای توسعه تعدیلکننده طبیعی سیستم ایمنی مطرح شود، هرچند انجام مطالعات بیشتر ضروری است.