فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده هدف: رزماری (Rosmarinus officinalis L.) یک گیاه معطر و دارویی چندساله مهم است که دارای ارزش اقتصادی، صنعتی و دارویی می‌باشد و به‌طور گسترده در صنایع داروسازی، غذایی و آرایشی استفاده می‌شود. هدف از این مطالعه ارزیابی تأثیر اسید هیومیک و عصاره جلبک دریایی بر رشد، عملکرد، میزان اسانس و محتوای ترکیبات فعال رزماری بود.مواد و روش‌ها: آزمایش مزرعه‌ای در فصل زراعی 2024-2025 در ایستگاه تحقیقاتی دانشکده آموزش علوم پایه، ابن‌الهیثم، دانشگاه بغداد انجام شد. طرح آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی (RCBD) با سه تکرار اجرا گردید. عامل اول شامل اسید هیومیک در سه سطح (0، 1 و 2 میلی‌گرم در لیتر) و عامل دوم شامل عصاره جلبک دریایی در سه سطح (0، 1 و 2 میلی‌گرم در لیتر) بود.نتایج: افزودن اسید هیومیک تأثیر معنی‌داری بر بیشتر صفات مورد بررسی داشت؛ به‌طوری‌که تیمار 2 میلی‌گرم در لیتر بیشترین مقدار را در تعداد شاخه‌ها (696/6 شاخه در بوته)، طول ریشه (06/28 سانتی‌متر)، درصد اسانس در برگ‌ها (703/4%)، عملکرد اسانس در هر گیاه (3/297 میلی‌گرم) و محتوای ترکیب فعال 1,8-سینئول (9/765 میلی‌گرم) نشان داد. محلول‌پاشی عصاره جلبک دریایی در غلظت 2 میلی‌گرم در لیتر نیز بیشترین تأثیر مثبت را بر اغلب صفات داشت؛ از جمله تعداد شاخه‌ها (784/6 شاخه در بوته)، طول ریشه (13/27 سانتی‌متر)، درصد اسانس (455/4%)، عملکرد اسانس (8/289 میلی‌گرم) و محتوای 1,8-سینئول (3/173 میلی‌گرم). اثر متقابل بین دو عامل نیز در بیشتر صفات معنی‌دار بود.نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که کاربرد همزمان اسید هیومیک و عصاره جلبک دریایی، به‌ویژه در غلظت 2 میلی‌گرم در لیتر، می‌تواند به‌طور قابل توجهی رشد رویشی، تولید زیست‌توده، درصد اسانس و محتوای 1,8-سینئول در رزماری را افزایش دهد. بنابراین استفاده از بیواستیمولانت‌های طبیعی می‌تواند بهره‌وری رزماری را افزایش داده و از کشاورزی پایدار حمایت کند.کلمات کلیدی: 1,8-سینئول، اسانس، مواد هیومیکی، عصاره جلبک دریایی، Rosmarinus officinalis L.