تاثیر روند تغییرات بخش حمل و نقل بر بخش های اقتصادی کلان
نویسندگان
1 دانشیار، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران
doi
10.22034/tri.2025.549359.3383چکیده
این مقاله با رویکرد سیاستمحور به بررسی تأثیر توسعه زیرساختهای حملونقل بر متغیرهای کلان اقتصادی ایران در دوره زمانی ۱۳۸۰ تا ۱۴۰۲ میپردازد. شاخص ترکیبی حملونقل شامل بخشهای جادهای، ریلی، دریایی و هوایی و متغیرهای اقتصادی کلیدی چون تولید ناخالص داخلی غیرنفتی، نرخ بیکاری، تورم، نرخ ارز، حجم نقدینگی و شاخص کل بورس مدنظر قرار گرفتهاند. روش پژوهش ترکیبی از رگرسیون حداقل مربعات معمولی (OLS) ، آزمون علیت گرنجر و آزمون همانباشتگی انگل-گرنجر است. دادههای این پژوهش به صورت سالانه جمعآوری شده است. یافتهها نشان میدهند که توسعه حملونقل به طور معناداری رشد اقتصادی (تولید ناخالص داخلی غیرنفتی) را افزایش میدهد، نرخ بیکاری را کاهش میدهد و به کنترل نسبی تورم کمک میکند. این نتایج تأکید میکنند که سرمایهگذاری در توسعه زیرساختهای حملونقل یک محرک کلیدی برای رشد تولید و اشتغال است. نتایج بهدستآمده برای سیاستگذاران حوزه عمران، حملونقل و توسعه شهری کاربردی است. همچنین، بهبود هماهنگ حملونقل جادهای، ریلی، دریایی و هوایی میتواند به ثبات نسبی نرخ ارز و کنترل نقدینگی در اقتصاد کمک کند. پیشنهاد میشود با اولویتبندی پروژههای حملونقل و ارتقای بهرهوری، از ظرفیت توسعه حملونقل در جهت دستیابی به رشد اقتصادی پایدار، ارتقای رفاه اجتماعی، کاهش بیکاری و ثبات متغیرهای کلان استفاده شود.
