تحلیل مدل اثرگذاری ویژگی‌های هندسی و ترافیکی بر بروز تداخلات بحرانی در تقاطعات چراغ‌دار چهارراهی با بهره‌گیری از شاخص زمانی پس از تخطی

نویسندگان

1 دانشیار‌، دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
10.22034/tri.2025.521674.3338
چکیده

با افزایش چشم‌گیر جمعیت در مناطق شهری و رشد مداوم استفاده از وسایل نقلیه، زیرساخت‌های ترافیکی بیش از هر زمان دیگری نیازمند ارتقاء و بازنگری در جهت افزایش سطح ایمنی هستند. در این میان، تقاطع‌های درون‌شهری به عنوان یکی از حساس‌ترین و پررفت‌وآمدترین بخش‌های شبکه حمل‌ونقل شهری، نقش بسیار مهمی در تضمین حرکت ایمن و روان وسایل نقلیه دارند. این نقاط به‌دلیل تمرکز حجم بالایی از ترافیک، بیش از سایر بخش‌ها مستعد وقوع تداخلات، کاهش سطح ایمنی و بروز رفتارهای پرخطر ترافیکی هستند. افزایش تردد در این نواحی می‌تواند شرایط را برای بروز تصادفات و موقعیت‌های ناایمن بیش از پیش فراهم آورد، بنابراین شناسایی عوامل مؤثر بر ایمنی این تقاطع‌ها امری ضروری در راستای ارتقاء کیفیت خدمات حمل‌ونقل شهری محسوب می‌شود. در این مطالعه، داده‌های مربوط به ویژگی‌های هندسی و ترافیکی هفت تقاطع چراغ‌دار شهری جمع‌آوری و مورد تحلیل قرار گرفتند. به‌منظور دستیابی به اطلاعات دقیق، از تکنیک تصویربرداری هوایی برای ثبت فیلم‌ها در هر یک از این تقاطع‌ها استفاده شد. سپس، تصاویر ثبت‌شده با کمک نرم‌افزارهای پردازش تصویر تحلیل گردیدند. علاوه بر این، تعداد تداخلات بحرانی و رویدادهای مربوط به زمان پس از تخطی در این تقاطع‌ها محاسبه شد. تعداد تداخلات مورد بررسی برای این شاخص ترافیکی برابر با ۲۰۴۱۲ رویداد بوده است. نتایج تحلیل‌های آماری این تحقیق که با استفاده از مدل رگرسیون خطی چندگانه به دست آمده، نشان می‌دهد که افزایش یک واحد حجم ترافیک می‌تواند تعداد تداخلات بحرانی را به میزان ۶/۱ درصد افزایش دهد. همچنین، بررسی‌ها حاکی از آن است که افزایش هر یک متر در میانگین عرض ورودی تقاطعات می‌تواند تعداد تداخلات بحرانی را به طور تقریبی بین ۱۱ تا ۱۶ درصد افزایش دهد.