اثر دینامیکی ترازهای بالا جوی بر جبهه‌زایی در ترازهای پایین

نویسندگان

1 پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی

2 پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی

doi
10.30467/nivar.2017.51885
چکیده

همگرایی (واگرایی) تراز بالا از طریق حرکات نزولی (صعودی) و واگرایی (همگرایی) تراز پایین با یکدیگر برهمکنش دارند و این حرکات منجر به تشدید یا تضعیف گرادیان دمای سطوح پایین (جبهه‌زایی یا جبهه‌زدایی) می‌شوند. در این تحقیق چرخند جبهه‌ای که در 18 نوامبر 2009 بر روی ایران مستقر بوده است، برای مطالعه انتخاب شد. در مرحله اول مدل WRF با استفاده از داده‌های GFS برای منطقه مورد نظر اجرا شد. در مرحله بعد کمیت‌هایی مانند ارتفاع ژئوپتانسیلی و مؤلفه‌های افقی سرعت باد برای ترازهای 500 هکتوپاسکال به بالا در ورودی مدل تغییر داده شد، به این صورت که برای این ترازها بجای داده‌های اصلی از داده‌های 24 ساعت قبل استفاده و از 500 هکتوپاسکال به پایین همان داده‌های ساعت مورد نظر استفاده و مدل اجرا شد. جملات تابع جبهه‌زایی مانند جملات هم‌شاری و چینشی برای هر دو اجرای مدل محاسبه و ترسیم شد. مقایسه‌ دو اجرای مدل اختلاف‌هایی را به وضوح در مقادیر تابع جبهه‌زایی و جملات آن نشان داد. اختلاف بیشتر در جبهه سرد مشاهده شد که دارای گرادیان دمایی بزرگ‌تری است. در نهایت دریافتیم که همزمانی حرکات قائم ترازهای پایین با حرکات قائم ترازهای بالا در فرایند جبهه‌زایی تأثیر مستقیم دارد و اگر سرعت جریان جتی تراز بالا در اجرای مدل از طریق مولفه‌های افقی سرعت دچار تغییر شود، این تغییر در تک تک جملات تابع جبهه‌زایی نیز دیده می‌شود که نشان از تأثیر به سزای تراز بالا روی جبهه‌زایی سطحی دارد.  

کلیدواژه‌ها