اثرات نامتقارن و غیرخطی شاخص قیمت حمل و نقل بر تورم بخش مسکن خانوار شهری در اقتصاد ایران: الگوی NARDL و رگرسیون چندکی
نویسندگان
1 استادیار گروه اقتصاد دانشگاه اراک، اراک، ایران
2 محقق مدعو، دانشکده کسب وکار، دانشگاه آتاباسکا، ادمونتون، کانادا و استادیار، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
3 دانشیار، گروه اقتصاد، دانشگاه ولی عصر(عج) رفسنجان، رفسنجان، ایران
doi
10.22034/tri.2025.549798.3385چکیده
با توجه به اهمیت سهم شاخص قیمت مسکن و حمل و نقل در سبد کالای مصرفی خانوار در طی دهههای اخیر و گسترش حمل و نقل عمومی در شهرسازی و سیاستگذاری توسعه صنعت مسکن، از این رو بررسی ارتباط بین شاخص قیمت این دو متغیر از اهمیت بالایی برخوردار است. برای این منظور در این تحقیق به بررسی اثرات نامتقارن و غیرخطی شاخص قیمت حمل و نقل بر تورم بخش مسکن خانوار شهری در اقتصاد ایران با استفاده از الگوی خودتوضیحی با وقفههای توزیعی خطی (ARDL) و غیرخطی (NARDL) و روش رگرسیون چندکی (Quantile Regression) خواهیم پرداخت. هدف اصلی، درک چگونگی تأثیر شوکهای نامتقارن مثبت و منفی قیمت حمل و نقل بر تورم بخش مسکن خانوار شهری و همچنین تحلیل این تأثیرات در سطوح مختلف تورم مسکن است. نتایج حاصل از آزمون همانباشتگی و آزمون NARDL در طی دوره زمانی ماهانه 1383 تا 1402 وجود یک رابطه بلندمدت و نامتقارن بین شاخص قیمت حمل و نقل و تورم بخش مسکن را تأیید مینماید. این بدان معنی است که تأثیر شوکهای مثبت (افزایش قیمت) و منفی (کاهش قیمت) حمل و نقل بر تورم مسکن در بلندمدت یکسان نیست. تحلیل حساسیت با رگرسیون چندکی، این یافتهها را تکمیل نموده است و نشان داد که اثرگذاری شاخص قیمت حمل و نقل بر تورم مسکن، بسته به کوانتیل (سطح) تورم مسکن، متغیر است. سایر نتایج در مدل غیرخطی وجود رابطه مثبت بین قیمت نفت و شاخص اجاره مسکن با قیمت مسکن در کوتاه مدت و بلندمدت را تایید مینماید. یافتههای این تحقیق میتواند مبنایی برای طراحی سیاستهای مؤثرتر در جهت کنترل تورم مسکن و ثبات بخشی بر این بازار را فراهم میآورد.