تحلیل موانع و عوامل اثرگذار بر دوچرخه سواری مبتنی بر نگرش های اجتماعی (مطالعه موردی: شهر تبریز)
نویسندگان
1 دانشیار، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
doi
10.22034/tri.2026.565076.3414چکیده
دوچرخهسواری به عنوان یکی از مهمترین سیستمهای حملونقل شناخته میشود که میتواند به تحقق حملونقل پایدار کمک کند. از طرفی، تغییر نگرش اجتماعی به دوچرخهسواری میتواند استفاده از آن در شهرها را افزایش دهد. بنابراین بررسی موانع استفاده از دوچرخهسواری و نگرش اجتماعی نسبت به این فعالیت در شهرها از اهمیت زیادی برخوردار است. بنابراین با توجه به اهمیت این نوع وسیله نقلیه در حملونقل شهری، پژوهش حاضر به بررسی تحلیل موانع و عوامل اثرگذار بر افزایش دوچرخهسواری در شهر تبریز میپردازد. نتایج پژوهش حاضر نشان میدهد که کاهش تمایل به سفر با دوچرخه در شهر تبریز، ناهمواری مسیر و آلودگی (صدا و هوا) به عنوان مهمترین موانع با میانگینهای 36/3 و 35/3 میباشند. نتایج پژوهش نشان میدهد که هیچ ارتباط معناداری بین ویژگیهای جمعیتشناختی پاسخدهندگان مانند سن، جنسیت، شغل، سطح تحصیلات و میزان استفاده آنها از دوچرخه به عنوان وسیله حملونقل وجود ندارد. درحالیکه نتایج آزمون همبستگی اسپیرمن نشان میدهد که بین تأهل و میزان استفاده از دوچرخه رابطه ضعیف و معکوس و همچنین رابطه مثبت و کمی بین درآمد و استفاده کاری از دوچرخه وجود دارد. همچنین، نتایج نشان میدهند که بین ویژگی دموگرافیک پاسخدهندگان در شهر تبریز و نگرش اجتماعی نسبت به استفاده از دوچرخه رابطهای وجود ندارد. درحالیکه، افزایش آگاهی مردم درباره مزایای دوچرخهسواری باعث میشود افراد بیشتر به استفاده تفریحی از دوچرخه تمایل نشان دهند. کاهش احساسات منفی و ایجاد نگرش مثبت نسبت به دوچرخهسواری، میزان استفاده تفریحی آن را افزایش میدهد. نتایج مرتبط به اولویتبندی مسیرهای مورد بررسی دوچرخهسواران نشان میدهد که مسیر نصفراه به چهارراه شریعتی (شهناز) از نظر سفر کاری با دوچرخه در اولویت اول و از نظر سفر تفریحی با دوچرخه مسیر چهارراه آبرسان به ائلگلی اولویت بیشتری نسبت به مسیرهای دیگر هستند.
