مدلسازی اثر تابلوهای تبلیغاتی بر رفتار رانندگان در راههای برونشهری
نویسندگان
1 استادیار، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه شمال، آمل، ایران
2 دانشجوی دکتری، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه شمال، آمل، ایران
doi
10.22034/tri.2026.579724.3447چکیده
عملکرد راننده تحت تاثیر طیف گستردهای از عوامل انسانی از جمله خستگی، حواسپرتی، خلقوخو و . است. در بین این عوامل، حواسپرتی یک مشکل جدی و رو به رشد است که به عنوان یکی از فاکتورهای مهم در تصادفات جادهای شناخته شده است. عواملی که بر سطح تمرکز راننده تاثیر میگذارد و باعث عملکرد ضعیف راننده میشود را میتوان به دو دسته عوامل داخلی و عوامل خارجی تقسیم کرد، تابلوهای تبلیغاتی نیز از رویدادهای حواسپرتی خارجی است که عملکرد راننده را درحین رانندگی مختل مینماید. در سالهای اخیر به دلایل مختلف از جمله استفاده از تابلوهای تبلیغاتی به عنوان منبع درآمد، تعداد این تابلوها بصورت قابل توجهی افزایش یافته اما با افزایش تعداد تابلوهای تبلیغاتی همچنان تغییراتی در مدیریت کنترل حواسپرتی مشاهده نشده است، همچنین در مطالعات انجام شده در گذشته نتایج گوناگونی از تاثیر حواسپرتی بر سرعت و سرفاصله و تغییرمسیر رانندگان در حضور انواع تابلوهای تبلیغاتی گزارش شده است، در این پژوهش سعی میشود با استفاده از دادههای میدانی برداشت شده تاثیر تابلوهای تبلیغاتی با محتوای ساده و پیچیده بر رفتار رانندگان در راههای برونشهری مورد بررسی قرار گیرد. در جهت نیل به اهداف پژوهش دادهها در سه سناریوی مختلف (فاقد تابلوی تبلیغاتی، تابلوی ساده و تابلوی پیچیده) و برای سه متغیر اصلی (سرعت، سرفاصله و تغییرمسیر) با استفاده از فیلمبرداری با هلیشات در مسیر شمالی کمربندی جنوبی بابل جمعآوری شدهاند. مدل رگرسیون لجستیک جهت تعیین پارامترهای اثرگذار بر رفتار رانندگان در راههای برونشهری به کار گرفته شده است. نتابج مدل سازی نشان داد که حواسپرتی رانندگان ناشی از پیچیدگی محتوای تابلوی تبلیغاتی به طور معناداری عامل اصلی در کاهش سرعت و تغییرمسیر و همچنین افزایش سرفاصله است که عمدتا در فواصل نزدیک به تابلو رخ میدهد، این امر نشان میدهد که تاثیر تابلوها بر متغیرها کوتاه مدت و موضعی است و به نوع محتوای تابلو بستگی دارد.