بررسی مقدار و شدت بارش‌های مولد سیل در حوضه آبریز خرم آباد

نویسندگان

1 دانشیار پژوهشی،بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم آباد، ایران

2 کارشناس ارشد جغرافیای طبیعی دانشگاه آزاد خرم آباد

doi
10.30467/nivar.2017.44813
چکیده

استان لرستان یکی از استان­های سیل­خیز ایران است به طوری که سالانه خسارات زیادی به بخش­های مختلف از قبیل اراضی کشاورزی، ساختمان­ها، روستاها، شهرها، خطوط ارتباطی، صنایع و سایر بخش­ها وارد می­شود و باعث تلفات جانی هم می­شود. به منظور اجرای هرگونه طرح مهار سیلاب نیاز به مطالعه عوامل مؤثر در سیل است. لذا با توجه به این­که در حوضه آبریز خرم‌آباد سیلاب‌های زیادی رخ می­دهد در این پژوهش سعی در یافتن رابطه­ای بین بارش و سیل با تأکید بر عوامل اقلیمی به خصوص مقدار، مدت و شدت بارش بوده است. به این منظور پس از رسم هیدروگراف طغیان‌های رخ داده، حجم سیل محاسبه شد و به همراه خصوصیات بارش مورد تحلیل رگرسیونی قرار گرفت و روابطی به دست آمد. در این تحقیق با تحلیل نتایج مشخص شد که مقدار بارش بیشترین نقش را در بروز سیل در منطقه ایفا می‌کند. همچنین خصوصیات بارش (مقدار و شدت) تعیین کننده  استان لرستان یکی از استان­های سیل­خیز ایران است به طوری که سالانه خسارات زیادی به بخش­های مختلف از قبیل اراضی کشاورزی، ساختمان­ها، روستاها، شهرها، خطوط ارتباطی، صنایع و سایر بخش­ها وارد می­شود و باعث تلفات جانی هم می­شود. به منظور اجرای هرگونه طرح مهار سیلاب نیاز به مطالعه عوامل مؤثر در سیل است. لذا با توجه به این­که در حوضه آبریز خرم‌آباد سیلاب‌های زیادی رخ می­دهد در این پژوهش سعی در یافتن رابطه­ای بین بارش و سیل با تأکید بر عوامل اقلیمی به خصوص مقدار، مدت و شدت بارش بوده است. به این منظور پس از رسم هیدروگراف طغیان‌های رخ داده، حجم سیل محاسبه شد و به همراه خصوصیات بارش مورد تحلیل رگرسیونی قرار گرفت و روابطی به دست آمد. در این تحقیق با تحلیل نتایج مشخص شد که مقدار بارش بیشترین نقش را در بروز سیل در منطقه ایفا می‌کند. همچنین خصوصیات بارش (مقدار و شدت) تعیین کننده 72/9درصد از حجم سیلاب‌ها بوده و سایر خصوصیات فیزیوگرافیکی حوضه کمتر از 28 درصد از رواناب منطقه را توجیه می‌کنند. درصد از حجم سیلاب‌ها بوده و سایر خصوصیات فیزیوگرافیکی حوضه کمتر از 28 درصد از رواناب منطقه را توجیه می‌کنند.