تبیین رابطه طرح آسان گواهینامه موتورسیکلت با اخلاق شهروندی موتورسیکلت سواران

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری، گروه علوم پایه و مهندسی، دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران

2 استادیار، گروه عملیات ترافیک، دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران

3 استادیار، گروه عملیات ترافیک، دانشگاه جامع علوم انتظامی امین، تهران، ایران

doi
10.22034/tri.2025.524838.3345
چکیده

موتورسیکلت‌ها به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین وسایل نقلیه در کشورهای درحال‌توسعه، به‌ویژه در کلان‌شهرها، نقش مهمی در حمل‌ونقل ایفا می‌کنند. با این حال، آمار بالای تصادفات، تخلفات ترافیکی و رفتارهای پرخطر موتورسواران نشان‌دهنده ضعف در اخلاق شهروندی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی آنان است. از سوی دیگر، طرح‌ آسان‌ گواهینامه موتورسیکلت با هدف کاهش بار اداری و افزایش دسترسی به گواهینامه اجرا می‌شوند، اما نگرانی‌هایی درباره تأثیر این طرح‌ها بر کاهش آموزش‌های ضروری و تضعیف فرهنگ ترافیک وجود دارد. هدف اصلی پژوهش تبیین رابطه طرح آسان گواهینامه موتورسیکلت با اخلاق شهروندی موتورسیکلت‌سواران می‌باشد. این تحقیق از حیث هدف، کاربردی و از نوع روش توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه آماری شامل کلیه دریافت کنندگان گواهینامه موتورسیکلت در طرح آسان شهر تهران بود که در سال 1403 موفق به دریافت گواهینامه موتورسیکلت در طرح آسان شده‌اند می‌باشند، که حجم نمونه از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده استفاده و از پرسشنامه استاندارد اخلاق شهروندی موتورسیکلت‌سواران صالحی (1391) مطرح شده و به ‌عنوان ابزار جمع آوری داده‌ها استفاده شده است. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها، از آزمون کولموگروف، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون با بهره‌گیری از نرم‌افزار آماری SPSS22 استفاده شد. بر اساس یافته‌های پژوهش و با توجه به تجزیه و تحلیل داده‌ بیشترین تأثیر طرح آسان گواهینامه موتورسیکلت بر اخلاق شهروندی موتورسیکلت‌سواران به ترتیب بر مؤلفه‌ی رعایت حقوق دیگران با مقدار684/0، سپس مسؤلیت‌پذیری با مقدار 663/0، سپس نظم با مقدار 655/0، سپس حس نوع‌دوستی با مقدار 621/0 و در نهایت مؤلفه زیست‌مسالمت‌آمیز با مقدار 607/0 می باشد. طرح آسان‌ گواهینامه موتورسیکلت می‌تواند با ترکیب آموزش، نظارت هوشمند و مشوق‌های رفتاری به جای کاهش انضباط، به ارتقای اخلاق شهروندی منجر شود. کلید موفقیت، تلفیق سه‌گانه آسان‌گیری در صدور، سخت‌گیری در نظارت و فرهنگ‌سازی مستمر است.