بررسی ناهنجاری های همدید موثر بر رخداد بارش برف در استان فارس (مطالعه موردی: ژانویه 2014)
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای جغرافیای طبیعی آب و هواشناسی، دانشگاه یزد، ایران
2 دانشیار گروه جغرافیای طبیعی آب و هواشناسی، دانشگاه یزد، ایران
doi
10.30467/nivar.2017.45152چکیده
پوشش برف یک فراسنج مهم آب و هوایی است و تنوع آن به طول و عرض جغرافیایی و ارتفاع بستگی دارد. رخداد بارش برف یک پدیده نسبتاً غیر معمول در مناطق جنوبی ایران بهشمار میآید؛ بدین جهت هدف این نوشتار بررسی همدید این رویداد است. در این راستا به منظور شناسایی الگوهای همدید موثر رخداد بارش برف، نخست دادههای روزانه بارش برف ماه ژانویه سال 2014 ایستگاههای همدید استان فارس دریافت شد. سپس نقشههای مربوط به درصد پوشش برف، فشار و ناهنجاریهای فشاری تراز دریا و ناهنجاریهای ارتفاعی تراز 500 هکتوپاسکال در قلمرو جغرافیایی 10 درجه باختری تا 100 درجه خاوری طول جغرافیایی و 10 تا 90 درجه عرض شمالی مورد بررسی قرار گرفتند. یافتههای پژوهش نشان داد توده هوای پرفشار سیبری نقش اصلی را به عنوان الگوی غالب توده هوای سطح زمین بر عهده دارد. در تراز 500 هکتوپاسکال عمیق شدن ناوه مستقر بر روی منطقه همزمان با استقرار یک پشته ارتفاعی در مرکز اروپا باعث ریزش هوای سرد توسط زبانه خاوری این پشته بر روی منطقه شده است. همچنین بیشینه ناهنجاری منفی ارتفاعی (5/7-) ژئوپتانسیل متر تراز پانصد هکتوپاسکال شرایط را برای ایجاد ناپایداری و صعود هوا در منطقه فراهم کرده است. ناهنجاری باد مداری تراز پانصد هکتوپاسکال، با ناهنجاری منفی (5/2-) متر بر ثانیه نشان میدهد که این شرایط باعث افزایش جریانات نصفالنهاری و ریزش هوای سرد بر روی منطقه شده است.