ارزیابی میزان کارایی شبکه معابر شهری در زمان بروز زلزله (مطالعه موردی: منطقه 5 شهر کرمان)

نویسندگان

1 استادیار، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تهران‌، ایران

2 دانشیار، بخش جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، بخش جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان ایران

doi
10.22034/tri.2025.526455.3348
چکیده

زلزله یکی از بلایای طبیعی است که در طول تاریخ خسارات بسیاری را به ساکنین کره خاکی وارد نموده است، این موضوع باعث شده تا بشر همواره به دنبال کاهش اثرات این تکان ناگهانی طبیعت باشد، جنبشی که در زمین بی هیچ اخطار و نشانه‌‌ای به صورت غیرقابل پیش‌‌بینی رخ می‌‌دهد، سانحه‌‌ای که هیچ راهکاری برای توقف آن وجود ندارد، اما آن چه که می‌‌تواند انسان را در برابر این بلای طبیعی حفظ کند قوه تدبیر، تفکر و پیش‌‌بینی اوست. این پژوهش کاربردی و نوع تحقیق نیز توصیفی – تحلیلی است و روش‌‌های گردآوری اطلاعات نیز کتابخانه‌‌ای، اسنادی و پیمایشی می‌‌باشد. در پژوهش حاضر به جهت بررسی میزان کارایی شبکه معابر در زمان بروز زلزله در ابتدا با انتخاب 5 معیار اصلی تاثیرگذار در امر آسیب‌‌پذیری کاربری‌‌ها در برابر زلزله (معیار عرض معابر، کیفیت کاربری، تعداد طبقات، دسترسی به مراکز امدادی و دسترسی به مراکز درمانی) و بررسی تاثیر هرکدام از معیارها بر روی منطقه 5 (بافت تاریخی) شهر کرمان میزان اهمیت معیارها با استفاده از روش AHP و نرم‌‌افزار Expert Choice مورد بررسی قرار گرفت. سپس با استفاده از وزن‌‌های به دست آمده و اعمال وزن‌‌های حاصل بر روی نقشه‌‌های موجود منطقه و در انتها با ادغام تمامی لایه‌‌ها یک نقشه نهایی از میزان آسیب‌‌پذیری کاربری‌‌ها مورد بررسی قرار گرفت. که نتایج بررسی‌‌ها این گونه نشان داد که معیار عرض معابر به عنوان مهم‌‌ترین معیار محسوب گردیده است، که در بررسی منطقه 5 شهر کرمان نتایج این گونه نشان داد که وضعیت عرض معابر در شرایط نامساعدی قرار گرفته است.