مدیریت راهکارهای ارتقای ایمنی شبکه راه‎ها با لحاظ کردن پارامترهای اقتصادی

نویسندگان

1 دانشیار، بخش مهندسی عمران، دانشکدۀ فنی- مهندسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران

2 استاد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، بخش مهندسی عمران، دانشکدۀ فنی- مهندسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران

doi
10.22034/tri.2023.397044.3154
چکیده

امروزه خسارات زیادی در اثر تصادفات جاده‏ای به شبکه حمل‌ونقل و همچنین افراد جامعه وارد شده که بعضاً جبران‎ناپذیر نیز هستند. این موضوع نیاز مبرم به ارائۀ راهکار برای ارتقای ایمنی راه‏ها به طور مداوم را نشان می‏دهد. ادارات راهداری بایستی بودجۀ لازم برای ایمن‏سازی راه‏های کشور را تخصیص دهند. اما مشکل این است که بودجه تخصیص‌داده‌شده به دلیل گستردگی شبکۀ راه‌های کشور برای انجام اقدامات در حد ایده‌آل کافی نیست؛ بنابراین برای ارتقای ایمنی شبکه راه‎ها این بودجه باید به‌صورت بهینه جهت لحاظ نمودن اولویت‌های ایمن‌سازی تخصیص داده شود.باتوجه ‌به مواردی که بیان شد و اهمیت موضوع ایمنی راه‏های برون‌شهری، یک مدل اقتصادی برای ارتقای وضعیت ایمنی راه‌ها در این مقاله ارائه می‎شود. این مدل با در نظر داشتن وضعیت هندسی راه‏ها و اطلاعات مربوط به تصادفات، همچنین بررسی شرایط اقتصادی جامعه و هزینه اجرای راهکارهای ایمنی، بهترین راهکار برای کاهش تصادفات و تلفات جاده‏ای را مشخص می‏کند. برای انجام بهینه‌سازی از مدل برنامه‏ریزی عدد صحیح استفاده می‎شود. متغیرهای تصمیم در این مقاله راهکارهای بهبود ایمنی هستند. ضرایب متغیرهای تصمیم در این مدل، احتمال اجرای هر راهکار است که این احتمالات توسط روش بیز ساده، محاسبه می‌شود. همچنین در این مدل محدودیت های هندسی و اقتصادی نیز برای انتخاب بهترین راهکار بهبود ایمنی در نظر گرفته شده است. سپس این مدل در یک مطالعه موردی از جاده‏های برون شهری استان کرمان مورد بررسی قرار می‌گیرد. با استفاده از روش پیشنهادی، با در دست‌داشتن مشخصات عنوان شده از هر قطعه و در نظرگرفتن پارامترهای اقتصادی کشور، راهکار ایمنی بهینه را می‏توان برای جاده‏های برون‌شهری ارائه داد. در نهایت باتوجه‌به شناسایی محور پرتصادف انار-رفسنجان چهار راهکار ایمنی روشنایی مسیر، شیار لرزاننده، گاردیل و ترمیم خرابی‏ها و ناهمواری‏ها به عنوان مناسب‌ترین راهکارها برای این محور معرفی شدند.