تحلیل مؤلفه های نام شناسی اجتماعی و مفهوم سازی های فرهنگی نام افراد در میان گویشوران لر در ناحیۀ شمال و شمال شرق دزفول

نویسندگان

1 دبیر زبان و ادبیات فارسی. آموزش و پرورش دزفول.

doi
10.22099/jill.2023.45214.1334
چکیده

نام های افراد به مثابه یک منبع غنی اطلاعاتی سرشار از مفهوم ­سازی­هایی است که به کار تحقیق در تاریخ و فرهنگ، نحوۀ زیست و مختصات جغرافیایی و اقلیمی اقوام مختلف می­آید. از این ­رو، نام­های افراد، شاخصی مهم برای ورود به یک جامعه و آشنایی با فرهنگ اقوام مختلف است. نگارنده در این پژوهش، با گردآوری پیکره­ای از نام­های افراد در میان گویشوران «لر» در ناحیۀ شمال و شمال ­شرقی دزفول در پی استخراج و استنتاج سویه‌های فرهنگی این نام­ها برآمده است و از راه مصاحبه با گویشوران و تکیه بر شم زبانی خود و منابع کتابخانه­ای به توصیف و تحلیل نام­ها پرداخته است. آن‌چه که در میان پیکرۀ نام­های این ناحیه از منظر ساخت­واژی با سویۀ فرهنگی با بسامد بالایی مشاهده گردید، به کار رفتن واکه ­های  i:/ u://e/ در پایان نام­ها برای تحبیب است. همچنین موضع­ گیری­های استعاری در نامها دیده می­ شود که همراه بار معنایی مثبت و منفی است و بازتاب موضع گفتمانی نام­گذار در قبال پذیرندۀ نام است. بخشی از وجوه استعاری نام­ها نیز روایت­گر مفهوم­ سازی­ های فرهنگی است که ریشه در باورها، جهان بینی ­ها و سبک زندگی افراد دارد. همچنین نام­های توتمی افراد که وجهی خاص از شیوه ­های اندیشیدن را باز می ­نمایاند قابل توجه است. به کار رفتن جای ­نام ­ها برای افراد نیز از شاخصه ­های مهم گویشوران این ناحیه است.