تأثیر رانت خواری بر اقتصاد با رویکرد فقهی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه فقه و مبانی حقوق و اندیشه امام خمینی(ره)، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهر ری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استادیار گروه فقه و حقوق اسلامی، واحد یادگار امام خمینی(ره) شهر ری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 استادیار گروه فقه و حقوق اسلامی، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهر ری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.22034/ejs.2022.333942.1193چکیده
زمینه و هدف: رانتخواری یکی از جلوههای فساد است که آثار آن در حوزه اقتصاد بسیار قابل توجه است. پژوهش حاضر درصدد است تا به بررسی تأثیر رانتخواری بر اقتصاد از منظر فقهی بپردازد. مواد و روشها: روش مورد استفاده در پژوهش حاضر، تحلیل محتوای کیفری و مراجعه به متون فقهی، اسناد حقوقی، مقالات و تحقیقات نگاشته شده در این زمینه است. ملاحظات اخلاقی: پژوهش حاضر با مبنا قرار دادن اصول اخلاقی در ارجاعدهی و استفاده از منابع فقهی و متون دست اول نگارش شده است. یافتهها: رانتخواری دارای انواعی از رانت اطلاعاتی، اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، آموزشی، قضایی و امنیتی است و به دلیل دسترسی ایجاد کردن برای عدهای و محروم ماندن عدهای دیگر، از مظاهر ظلم و فساد است. در فقه، رانتخواری عملی قبیح و حرام اعلام شده است. نتیجه: شکوفایی اقتصادی نیازمند کار و تلاش مولد و دوری از روشهایی است که باعث دسترسی عدهای به منافع و محروم ماندن عدهای دیگر شود. از این جهت، رانت باعث نابرابری، ظلم و ستم و همچنین شکلگیری باندهای مافیایی ثروت و قدرت میشود. فقه اسلامی مخالف ثروتاندوزی نامشروع از جمله رانتخواری است.