مکانیابی مراکز امداد و نجات با استفاده از مدل ترکیبی AHP-GIS (مطالعه موردی: شهر تهران)
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی راه آهن، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران
2 استادیار، دانشکده مهندسی راه آهن، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران
doi
10.22034/tri.2022.338832.3038چکیده
بحرانهای طبیعی از دیر باز به عنوان مخربترین عوامل آسیبرسان به انسان و جوامع بشری شناخته میشوند. بسیاری از خسارات ناشی از بلایای طبیعی، بهویژه تلفات انسانی قابل جبران نیستد، اما با اقدامات پیشگیرانه و برنامهریزیهای مناسب میتوان خسارات آنها را به حداقل ممکن کاهش داد. در همین رابطه وجود مکانهایی برای اسکان افراد آسیبدیده در شرایط بحرانی و ذخیره کالاهای امدادی یک امر ضروری است. مراکز امداد و نجات، قبل و بعد از بحران به ترتیب وظایف مهمی از جمله نگهداری و ذخیرهسازی اقلام امدادی و اسکان موقت افراد تحت تأثیر از بحران را بر عهده دارند. در این مقاله به منظور مکانیابی مراکز امداد و نجات از ده معیار اصلی برای تعیین مکان مناسب مراکز امداد و نجات استفاده شده و اطلاعات مربوط به هر یک از معیارهای تأثیرگذار در تعیین مکان مراکز امداد و نجات برای مناطق شرقی شهر تهران با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی استخراج و اهمیت هر یک از این مراکز با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی تعیین شده است. بر اساس نتایج حاصل از این تحقیق مهمترین معیار از بین ده معیار مورد استفاده، معیار دسترسی به شبکه حمل و نقل جاده ای و ریلی با وزن 0.23 میباشد که نشاندهنده تاثیرگذاری این معیار در تصمیمگیریهای مرتبط با مراکز امداد و نجات است. بر اساس نتایج این تحقیق 12 نقطه به عنوان مکانهای پیشنهادی برای احداث مراکز امداد و نجات در مناطق شرقی و جنوب شرق شهر تهران در مناطق 4، 7، 8، 11، 12، 15 و 20 شناسایی و پیشنهاد شد که بر اساس مجموع امتیاز معیارهای مورد استفاده دارای بالاترین اولویت احداث میباشند.