فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حق شفعه، حق مالی است و از جمله خصوصیات حق مالی قابلیت انتقال این حق است، اما در شفعه وضع کمی متفاوت­‌تر است، چرا که اکثر فقها و حقوقدانان، به جهت خلاف قاعده بودن حق شفعه و با استناد به مبنای جعل حق شفعه، که دفع ضرر است، آن را غیرقابل انتقال ارادی می­‌دانند. تحقیق پیش رو نشان می­‌دهد، که بررسی قابلیت انتقال ارادی حق شفعه، از یک جهت مستلزم تفسیر دفع ضرر به عنوان، مبنای وضع حق شفعه است، زیرا بر حسب اینکه تفسیر از دفع ضرر، دفع شرکت باشد یا دفع شریک جدید، در قابلیت انتقال آن بی­‌تأثیر نخواهد بود و از جهت دیگر، مستلزم بررسی موافق یا مخالف قاعده بودن حق شفعه براساس قواعد مالکیت و قاعده لاضرر است. رهیافت مقاله این است که پذیرش شفعه به عنوان یک حق، که این ویژگی وجه مشترک با خیار تلقی می­‌گردد موجب حمایت قاعده تسلیط از آن و پذیرش نظریه قابلیت انتقال ارادی حق شفعه است و از سوی دیگر توجه به مبنای وضع حق شفعه، یعنی دفع ضرر از باب دفع شریک جدید (شخصیت جدید)، نظر فوق­‌الذکر را تقویت می­‌کند.