مطالعه تغییرات زمانی برخی عناصر آب و هوایی در شمال شرق ایران (مطالعه موردی استان‌های خراسان شمالی و خراسان رضوی)

نویسندگان
doi
چکیده

هدف این پژوهش مطالعه تغییر برخی عناصر آب و هوایی در ناحیه شمال شرق ایران از حالت نرمال می‌باشد. محاسبات و تحلیل‌ها بر روی میانگین دمای کمینه، بیشینه، بارش و رطوبت انجام شده است.  مقطع زمانی مورد مطالعه در این تحقیق یک دوره 20ساله است که بین سال‌های 1986 تا 2005 واقع می‌گردد و ایستگاه‌های مشهد، بجنورد، قوچان، سبزوار، سرخس و تربت حیدریه را شامل می‌شود. ابتدا با استفاده از روش رتبه‌ای من -کندال، تغییرات داده‌ها شناسایی شدند و سپس نوع آن که روند یا نوسان بوده است مشخص گردیده است.  در تمام ایستگاه‌ها دمای کمینه و بیشینه روند معنی‌دار افزایشی را نشان می‌دهند. همچنین نتایج نشان می‌دهد که درصد تغییرات دما در فصل زمستان نسبت به سایر فصول بیشتر است که این می‌تواند بتدریج سبب تغییر الگوی بارش و در نهایت تغییر الگوی جریان گردد و پیامدهایی را در مدیریت منابع آب منطقه و کیفیت آن ایجاد نماید. بارش و رطوبت روند مشخصی را از خود نشان نمی‌دهند و از روندها و نوسانات متنوعی در فصل‌های مختلف برخوردار می‌باشند. با توجه به روند معنی‌دار افزایش دما می‌توان انتظار داشت که در این منطقه در صورت ادامه یافتن این تغییرات، الگوی بارش و جریان تغییر کرده و شرایط حدی را تحت تأثیر قرار دهد و  در نهایت موجب افزایش سیل‌ها و خشکسالی‌ها گردد.