طراحی الگوی اندیشکده‌ بر پایه تحلیل تطبیقی ساختار و کارکرد اندیشکده‌های منتخب جهان (مورد مطالعه: یک سازمان نظامی)

نویسندگان

1 دانشکده هوافضا، دانشگاه صنعتی امیر کبیر، تهران

2 دانشکده و پژوهشکده هوش مصنوعی و علوم شناختی، دانشگاه امام حسین علیه‌السلام، تهران

3 دانشکده و پژوهشکده هوش مصنوعی و علوم شناختی، دانشگاه امام حسین علیه‌السلام، تهران

4 دانشکده مدیریت و برنامه ریزی راهبردی، دانشگاه امام حسین علیه‌السلام، تهران

doi
چکیده

افزایش روزافزون تخصصی‌شدن دانش و پیچیدگی محیط امنیتی و دفاعی، سازمان‌های نظامی را با چالش‌هایی نوین در حوزه تصمیم‌سازی و سیاستگذاری مواجه ساخته است. در این شرایط، نیاز به ساختارهایی واسط که قادر باشند پیوند مؤثری میان دانش تخصصی و قدرت تصمیم‌گیری برقرار کرده و ایده‌های نوآورانه و راهبردی را به مدیران و فرماندهان نظامی ارائه دهند، بیش از پیش محسوس است. اندیشکده‌ها به‌واسطه نقش کلیدی خود در تولید فکر، تربیت نیروی انسانی متخصص و ایفای نقش مشاور در طراحی سیاست‌های امنیتی و دفاعی، امروزه به بازیگرانی حیاتی در ارتقاء قدرت نرم و هوشمندسازی فرآیندهای تصمیم‌گیری کلان نظامی تبدیل شده‌اند. پژوهش حاضر با هدف ارائه الگویی بومی و کارآمد برای ارتقاء اندیشکده‌های وابسته به سازمان‌های نظامی تدوین شده و با رویکردی کیفی و تطبیقی، از طریق تحلیل تطبیقی ساختار و کارکرد اندیشکده‌های منتخب ملی و بین‌المللی، مرور اسناد، تحلیل محتوای کیفی و انجام مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با مدیران و خبرگان ۱۲ اندیشکده، داده‌های میدانی و اسنادی متعددی را گردآوری و با روش تحلیل مضمون و اعتبارسنجی یافته‌ها مورد بررسی قرار داده است. نتایج بیانگر آن است که گذار اندیشکده‌های وابسته به سازمان‌های نظامی از فعالیت‌های جزیره‌ای به سمت ساختارهای شبکه‌ای میان‌رشته‌ای، تقویت سازوکارهای بازخورد، یادگیری جمعی، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و سرمایه‌گذاری مستمر بر ارتقاء سرمایه انسانی متخصص، می‌تواند زمینه‌ساز ارتقای اثربخشی در سیاستگذاری دفاعی باشد.