فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده :دورپیوندها مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر نوسان‌ها و تغییرات اقلیمی بین‌سالانه در یک منطقه می‌باشند، که ال‌نینو-نوسان جنوبی (اﻧﺴﻮ) ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ-ﺗﺮﯾﻦ آنها است. در دهه‌های اخیر تغییراتی در فراوانی و شدت رخدادهای ال‌نینو و لانینا در پاسخ به گرمایش زمین مورد توجه محققان قرار گرفته است. هرگونه تغییر در الگوی چرخه انسو در مناطق حاره‌ای اقیانوس آرام می‌تواند منجر به تغییر در الگوی واداشت‌های دورپیوندی آن شود. در مطالعه پیش‌رو الگوهای دورپیوندی دو فاز اصلی انسو، یعنی ال‌نینو و لانینا روی برخی از متغیرهای جوی منطقه جنوب غرب آسیا (شامل دمای سطح دریا، دمای هوای نزدیک سطح زمین، ارتفاع ژئوپتانسیلی- تراز 500 هکتوپاسکال و بارش) در اقلیم آینده (2050 تا 2099) نسبت به اقلیم گذشته (1950 تا 1999) بررسی شده است. ابتدا با استفاده از روش تحلیل تابع متعامد تجربی، عملکرد 12 مدل CMIP6 در شناسایی فازهای مختلف انسو بررسی شد سپس، با استفاده از داده‌های مدل CNRM-CM6-1 به‌عنوان مدلی با بهترین عملکرد، تحت سه سناریویSSP1-2.6، SSP2-4.5 و SSP5-8.5، تاثیر فازهای انسو بر اقلیم جنوب‌غرب آسیا بررسی شد که نتایج نشان داد تحت هرسه سناریو فراوانی وقوع ال‌نینو و لانینا در اقلیم آینده کاهش می‌یابد. در بررسی تغییر پارامترهای اقلیمی، شدت جت جنب حاره نیز در جنوب‌غرب آسیا در اقلیم گذشته در طی سال‌های وقوع لانینا بیشتر از سال‌های وقوع ال‌نینو و سال‌های خنثی است در حالی که تحت سناریوهای تغییر اقلیم آینده دمای هوا و بارش تغییر الگوی مشخصی را نشان نمی‌دهد.