تحلیل ظرفیت سازی اقلیمی در بهره برداری از باد در نوار جنوبی ایران

نویسندگان

1 دکترای تخصصی، دانشیار اقلیم شناسی، دانشگاه تهران، تهران

2 دکترای تخصصی، دانشیار جغرافیای طبیعی، دانشگاه تهران، تهران

3 دکترای تخصصی، دانشیار جغرافیای طبیعی، دانشگاه تهران، تهران

4 دانشجوی دکتری اقلیم شناسی، دانشگاه تهران، تهران

5 دکترای تخصصی، استاد اقلیم شناسی، دانشگاه تهران

doi
10.22034/jcr.2025.513510.1694
چکیده

در این مطالعه ظرفیت سازی اقلیمی بهرمندی از باد در نوار جنوبی ایران مورد ارزیابی قرار گرفته است. مصرف انرژی با توجه به افزایش جمعیت، تغییر سبک زندگی و گرمایش جهانی روز به روز بیشتر می شود. با توجه به حجم عظیم مصرف انرژی بهره مندی از انرژی های تجدید پذیر امری ضروری است. در جنوب ایران نیز با توجه به حجم زیاد جمعیت ساکن و گستردگی فعالیت های اقتصادی انرژی بسیاری زیادی مصرف می شود و استفاده از سوخت های فسیلی نیز ضمن فشار به منابع فسیلی سبب انتشار گازهای گلخانه می شود. لذا ضروری است ظرفیت سازی اقلیمی در بحث بهره مندی از انرژی باد در این منطقه مورد بررسی قرار گیرد. هدف این مطالعه شناسایی مناطق مطلوب و غیر مطلوب در ظرفیت سازی بهره مندی از باد است تا در نهایت مناطق مناسب و نامناسب جهت بهره برداری از باد در نوار جنوبی ایران مشخص شوند. برای اینکار از روش تحلیل سلسله مراتبی استفاده شده است. داده های هواشناسی مورد استفاده مطالعه فشار، سرعت باد و دما میانگین در مقیاس روزانه هستند که برای 61 ایستگاه نوار جنوبی در دوره زمانی 2024-2015 از آنها استفاده شده است. در تحلیل سلسله مراتبی از 8 عامل بهره برداری شد. جهت انجام تحلیل سلسله مراتبی از زبان برنامه نویسی متلب و جهت تولید نقشه ها از زبان برنامه نویسی آر استفاده شد. نتایج نشان داد که مناطق شمال غرب استان فارس، جنوب خوزستان و جنوب شرق استان هرمزگان مطلوب ترین مناطق و شرق نیمه جنوبی استان سیستان و بلوچستان، نیمه جنوبی فارس و مرکز خوزستان نامطلوب ترین مناطق در ظرفیت سازی بهرمندی از باد در نوار جنوبی ایران هستند. همچنین مهم ترین عوامل در ظرفیت سازی بهره مندی از باد سه عامل چگالی توان باد، سرعت باد و پایداری باد تشخیص داده شد.