تغییرات زمانی و مکانی ضریب طشتک تبخیر در استان کرمانشاه
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی گروه مهندسی آب دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی
2 دکترای آبیاری و زهکشی، استادیار گروه مهندسی آب دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی
doi
چکیده
تبخیر و تعرق یکی از پارامترهای اساسی در برنامهریزی منابع آب در بخش کشاورزی میباشد. تبخیر و تعرق با روشهای مختلفی از جمله روش پنمن-مانتیث فائو و تبخیر از طشتک، برآورد میگردد. در روش طشتک تبخیر، مقدار تبخیر و تعرق مرجع (ETo) با ضرب کردن ضریب طشت در مقدار تبخیر از طشتک برآورد میگردد. نیاز به پارامترهای متعدد هواشناسی (از قبیل رطوبت نسبی و سرعت باد) برای محاسبه ضریب طشتک یکی از عوامل محدود کننده استفاده از این روش در برآورد تبخیر و تعرق میباشد. در شرایطی که این فراسنج های هواشناسی در دسترس باشند، استفاده از روشهای دیگر جهت برآوردETo برتری دارد. هدف از مطالعه کنونی، تعیین مقادیر ثابت ماهانه و فصلی ضریب طشتک در بخشهای مختلف استان کرمانشاه میباشد. ضریب طشتک از تقسیم ETo محاسبه شده (بر اساس دادههای روزانه هواشناسی) بر میزان تبخیر از طشتک محاسبه گردید. در این مطالعه تغییرات زمانی و مکانی ضریب طشتک با استفاده از آمار روزانه هواشناسی (2009–2000) چهار ایستگاه هواشناسی سینوپتیک در استان کرمانشاه مورد بررسی قرارگرفت. نتایج نشان داد که مقدار ضریب طشتک فصلی در تابستان کمترین مقدار و در پاییز و بهار مقادیر بالاتری را دارد. ضمنا نتایج بیانگر این بود که مقدار ضریب طشتک با ارتفاع از سطح دریا رابطه معکوس دارد. ضرایب روزانه و ماهانه طشتک تبخیر بهدستآمده برای ایستگاهکرمانشاه با ضرایب به دستآمده با روش ارائه شده توسط سازمان خواروبار و کشاورزی جهانی (FAO) مورد مقایسه قرارگرفت. علیرغم اینکه همبستگی بین نتایج روزانه بالا نبود ولی ضرایب ماهانه همبستگی بالایی داشتند (R2=0/89).