ایدئولوژی قضایی

نویسندگان

1 دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشگاه شهید بهشتی

doi
10.22034/jlvi.2023.703721
چکیده

ایدئولوژی مفهومی است که در دهه‌های انقلاب فرانسه پا به عرصۀ وجود گذاشت و بعدها در ابعاد مختلف رشد و تکامل یافت. رشد و تکاملی که در معانی منفی و مثبت قابل‌توجه است. ورود ایدئولوژی به عرصۀ دولت و نفوذ در برساخت‌های اجتماعی اهمیت آن را دوچندان کرد. سطح قضاوت نیز از این نفوذ مصون نماند و در حداقل سطح آن مفهومی به‌نام «ایدئولوژی قضایی» را آفرید. این نوشتار ضمن تشریح مفهوم ایدئولوژی در معنای معرفت‌شناختی آن که جزئی لاینفک و حتی ضروری از ذهنیت قاضی است، معنای منفی ایدئولوژی به‌عنوان نگاهی سیاست‌زده و خارج از چارچوب به مسائل قضایی که با سازمان‌یافتگی، تعصب و جزمیت گره خورده است، را به تصویر می‌کشد. همراهی دائمی ایدئولوژی با افکار قاضی، ما را به سمت یک مسیر سوق خواهد داد تا در چارچوب حاکمیت قانون که هدفِ نهایی ایجاد دستگاه قضایی است، جولانگاه ایدئولوژی در آرای قضات را بکاویم.