پهنهبندی شمالغرب ایران براساس مشخصات بارش
نویسندگان
1 کارشناس ارشد اقلیم شناسی دانشگاه زنجان
2 دانشیار اقلیم شناسی دانشگاه زنجان
doi
چکیده
افزایش روز افزون مشاهدات اقلیمی، ظهور رایانههای پیشرفته و تغییر نگرش نسبت به پدیدههای طبیعی موجب گردید که روشهای طبقهبندی چند متغیره مورد اقبال و استقبال اقلیم شناسان قرار گیرد. کاربرد طبقهبندی در شناسایی نواحی همگن اقلیمی، اهمیت این موضوع را تبیین میکند. به منظور پهنهبندی بارش شمالغرب کشور، با استفاده از روش تحلیل خوشهای دادههای بارش ماهانه با 8 مشخصه در 260 ایستگاه، طی دورهی آماری 2005 - 1966 تحلیل شد. تحلیل خوشهای روشی ریاضی است که مجموعهای از عضوها با استفاده از اندازههای تفاوت یا تشابه، گروهبندی میشود. این روش کاربرد فراوانی در اقلیم شناسی داشته و پهنهبندی دقیقتری را نسبت به روشهای سنتی ارائه میدهد. میانگین سالانهی بارش شمالغرب کشور 9/360 میلیمتر است، که دارای دامنهای برابر با 3/587 و تغییر پذیری مکانی 24 % میباشد. این امر عدم یکنواختی در توزیع مکانی بارش را آشکار میکند، تغییر پذیری فصلی بارندگی نیز این مسئله را مورد تایید قرار میدهد. برای دستیابی به نتایج تحقیق، نرم افزار های SPSS/win،surfer/win وMatlab مورد استفاده قرار گرفت. با اعمال تحلیل خوشهای روی 5374 یاخته، در نهایت چهار پهنهی بارشی در شمالغرب کشور شناسایی شد. این نواحی با وسعت و پراکنش متفاوت به شرح زیر هستند: - پهنهی کم بارش متمرکز با برف متوسط - پهنهی نیمه کم بارش پراکنده و پر برف - پهنهی پر بارش متمرکز و کم برف - پهنهی نیمه پربارش پراکنده با برف متوسط