تأثیر باد بر انتقال و پخش آلاینده‏های نفتی در خلیج فارس

نویسندگان

1 دانشیار، دانشگاه هرمزگان

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشگاه هرمزگان

3 دانشیار، دانشگاه اصفهان

4 استادیار، دانشگاه هرمزگان

doi
چکیده

آلودگی نفتی، آزاد شدن یک مایع هیدروکربنی در محیط زیست دریایی است که ناشی از فرآیندهایی چون نشت از طریق سکوهای نفتی دور از ساحل و پالایشگاه‏ها، حوادث ناشی از نفت‏کش‏ها، تخلیه و شستشوی نفت‏کش‏ها و غیره می‏باشد. خلیج فارس به دلیل دارا بودن عمده میادین نفتی و گازی جهان در معرض آلودگی‏هایی مانند آلودگی‏های نفتی و گسترش آلاینده‏های مرتبط با آن می‏باشد. از آنجا که در صورت نشت آلاینده‏های نفتی به دریا، تشخیص رفتار آن‏ها بر روی آب و دانستن تأثیر فرآیندهای فیزیکی از قبیل باد و غیره بر نحوۀ پخش این آلاینده‏ها، ما را در امر جمع‏آوری آن‏ها، پاکسازی دریا و اقدامات پیش‏گیرانه کمک می‏کند، در این مطالعه قصد داریم نحوه توزیع این آلودگی‏ها را در شرایط مختلف توسط مدل سه‏بعدی هیدرودینامیکی شبیه‏سازی کنیم. به‏کار‏گیری مدل‏های عددی در مورد پخش آلودگی نفتی به عنوان یک روش مناسب شناخته شده است که همخوانی‏های قابل قبولی از نحوه پخش آلایندهای نفتی را در سطح دریا فراهم می‏کند. به این منظور از مدل کوهرنس که با مدول آلودگی و بیولوژیکی جفت شده و قابلیت حل معادلات انتقال و پخش آلودگی را با به‏کارگیری مختصات سیگما در جهت قائم و مختصات دکارتی در جهت افقی دارد، برای شبیه‏سازی انتقال و پخش آلودگی‏های نفتی استفاده شده است. نتایج مدل نشان می‏دهد که آلودگی نفتی نشت یافته در بخش شمالی خلیج فارس، تحت تأثیر تمامی نیروهای اعمال شده در مدل دارای حرکتی به سمت شمال خلیج فارس و سواحل بوشهر در امتداد سواحل ایرانی بوده و سپس تحت تأثیر جریانات پادساعتگرد آن منطقه قرار گرفته و در امتداد سواحل عربی دارای حرکتی متمایل به بخش جنوب غربی خلیج فارس می‏گردد. نتایج مدل همچنین بیانگر تغییر در نحوه توزیع آلاینده‏ها تحت تأثیر باد و کاهش چشمگیر غلظت آلاینده‏ها در اثر نیروی باد می‏باشد.