پیکره متون زبان طبیعی(طراحی، ساخت و مدیریت)

نویسندگان

1 دکتری علم اطلاعات و دانش‏ شناسی؛ بازیابی اطلاعات؛ دانشگاه تهران؛

2 دکتری علم اطلاعات و دانش‏ شناسی؛ دانشیار؛ دانشگاه تهران

3 دکتری زبان‌شناسی همگانی؛ دانشیار؛ پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات (ایرانداک)؛

doi
10.22034/jipm.2025.709151
چکیده

با توجه به نقش پیکره‏ها در حوزه‏های مطالعاتی گوناگون و لزوم ساخت یک پیکره عمومی برای افزایش کارایی و اثربخشی در پردازش‏هایی که مستلزم بهره‏جویی و استفاده از متن زبان طبیعی است، هدف این مطالعه تمرکز بر طراحی و ساخت خودکار پیکره متون زبان طبیعی و نرم‏افزاری برای مدیریت آن است. در این پژوهش از روش مبتنی ‌بر فناوری برای ساخت پیکره تک-زبانه و به ‌زبان فارسی استفاده شده است. این پیکره به‌صورت خودکار و با گردآوری داده‏های وبی تولیده شده و منابع آن را متون خبری مندرج در خبرگزاری‏های فارسی‌زبان تشکیل داده است. در این مطالعه پیکره‏ای از متون زبان طبیعی به ‌زبان فارسی ساخته شده است. با توجه به خودکار بودن فرایند ساخت پیکره، نرم‏افزاری برای مدیریت آن،‌ چه در مرحله ساخت و چه در مرحله استخراج اطلاعات نیاز است که در این مطالعه طراحی، ساخته و پیاده‏سازی شده است. ساخت پیکره‏ای عمومی از متون زبان طبیعی، برای اهداف پژوهشی گوناگون کاربرد دارد و روش پیشنهادی و استفاده از ابزارهای معرفی‌شده در این مطالعه می‏تواند ساخت پیکره را تسهیل کند. همچنین طراحی نرم‏افزاری برای مدیریت پیکره، صرفه‏جویی در زمان و هزینه ساخت را به ‌همراه خواهد داشت و امکان استخراج اطلاعات از آن را فراهم خواهد آوُرد.