فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف این پژوهش بررسی تاثیر انتقال فازهای ENSO بر ناهنجاری بارش پاییزه در حوضه‌های آبخیز ایران در یک دوره 60 ساله از 1960-2019 است. به این منظور تفکیک دوره‌های انتقال فاز ENSO با استفاده از شاخص نینوی اقیانوسی (ONI) انجام شد. نتایج نشان داد بیشترین و کمترین ناهنجاری بارش در ماه اکتبر به ترتیب در فازهای انتقالی خنثی-لانینا و النینو-خنثی به ترتیب با مقادیر 0/38+ و 2/20- درصد، ماه نوامبر در فازهای انتقالی خنثی-النینو و خنثی-لانینا با مقادیر 0/28+ و 1/16- درصد، و ماه دسامبر در فازهای انتقالی خنثی-النینو و خنثی-لانینا با مقادیر 3/37+ و 9/65- درصد رخ داده است. همچنین بیشترین و کمترین ضریب تغییرات بارش در ماه اکتبر در فازهای انتقالی النینو-خنثی و خنثی-لانینا، ماه نوامبر در فازهای انتقالی لانینا-النینو و خنثی-لانینا، و ماه دسامبر در فازهای انتقالی لانینا-النینو و لانینا-خنثی است. بر اساس نتایج فراوانی زیرحوضه‌های دارای ناهنجاری مثبت یا منفی در ماه‌های مختلف تحت فازهای انتقالی ENSO تغییر می‌کند. نتیجه نهایی این مطالعه نقش مهم فاز خنثی را در وضعیت انتقال فازی ENSO بر ناهنجاری و ضریب تغییرات بارش فصل پاییز حوضه‌های آبخیز ایران مشخص کرد. نتیجه نهایی نشان داد ناهنجاری و ضریب تغییرات بارش در حوضه‌های دارای اقلیم خشک و نیمه‌خشک فلات مرکزی و مرز شرقی شدیدتر است.