ساختهای تشبیهی در زبان فارسی
نویسندگان
1 گروه زبان انگلیسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، لرستان، خرم آباد
2 دانشگاه شیراز، فارس، ایران
doi
10.22099/jill.2023.47115.1345چکیده
مفهوم مقایسه در نظام شناختی ما میتواند در قالب ساختهای گوناگونی مجال بروز یابد. یکی از ساختهایی که به وسیلة آن میتوان بین دو (یا چند) گروه ارجاعی رابطة مقایسه برقرار کرد، «ساختهای تشبیهی» هستند. در این گونه ساختها یک گروه ارجاعی که معیار نام میگیرد، دارای یک ویژگی/ صفت در حد اعلاء میباشد و گروه ارجاعی دیگر به سبب داشتن همان ویژگی/ صفت به آن (معیار) تشبیه میشود. در پژوهش حاضر بر مبنای آرا و روششناسی هسپلمت و باخهولتز (1998) به تحلیل دادههای زبان فارسی پرداخته میشود. این دادهها به تعداد 739 نمونه، به طور عمده از داستانهای معاصر و فیلمنامهها تهیه شدهاند. یافتهها مؤید آن است که گویشوران به طور کلی از دو راهبرد ساختواژی و نحوی برای رمزگذاری مفهوم تشبیه در زبان استفاده میکنند. در راهبرد ساختواژی میتوان به سه گونه ساختهای تشبیهی با ادات تشبیهی، محمول تشبیهی و حالت تشبیهی قائل بود. در سطح نحو نیز عبارتها و بندهایی وجود دارند که در حکم افزوده برای بند اصلی مفهوم تشبیه را به کل ساخت اضافه میکنند و شامل ساختهای گسیخته، عبارتهای نقشی، بند تشبیهی، بند تشابهی و بند توافقی میشوند. همچنین، در این پژوهش دو نوع ساخت همسانی در زبان فارسی شناسایی شدند که در دیگر پژوهشها مغفول مانده بود.
