بررسی روشهای طراحی معماری همساز با اقلیم در مقابله با ریزگردها، گرد و غبار و تاثیر آن بر روی ساختمانهای حوزه دریاچه ارومیه در دو استان آذربایجان غربی و شرقی

نویسندگان

1 استادیار، گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی،تبریز، ایران،

2 استادیار، گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی،تبریز، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی،تبریز، ایران

4 دانشیار، گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی،تبریز، ایران،

doi
10.22034/jcr.2025.491380.1674
چکیده

طراحی معماری که با اقلیم همساز باشد باید در مقابله با چالش‌های زیست محیطی نظیر ریزگردها و گردوغبار، که مناطق خاصی از جمله حوزه آبریز دریاچه ارومیه را تحت تأثیر قرار می‌دهند، نقش مؤثری را ایفا کند. معماری باید به گونه‌ای طراحی شود که با شرایط اقلیمی خاص منطقه از جمله دما، رطوبت، جهت و سرعت بادها، و میزان بارندگی همخوانی داشته باشد. این امر می تواند به کاهش اثرات مخرب ریزگردها بر ساختمان‌ها و افزایش کیفیت زندگی ساکنین کمک کند. طوفان‌های شن و غبار تأثیرات عمیقی درتمامی ابعاد اقلیمی، اقتصادی-اجتماعی و زیست محیطی دارند. کل بهره‌بران و استفاده‌کنندگان از دریاچه ارومیه معماری همساز با اقلیم در مقابله با ریزگردها به عنوان فضاهای گردشگری مطرح‌شده است که برای یافتن حجم نمونه از جدول مورگان بهره گرفته شد. که تعداد 384 نفر به‌عنوان حجم نمونه انتخاب شد. پرسشنامه‌ها به‌صورت تصادفی بین کاربران فضایی و متخصصین محیط زیست و معماران توزیع گردید. در این مطالعه، پارامترهای اقلیمی مانند دمای هوا، رطوبت نسبی، بارندگی، سرعت و جهت حداکثر باد انتخاب شدند و ارتباط آنها با داده‌های مربوط به قدرت دید و تعداد روزهای دارای گرد و غبار که در ایستگاه‌های هواشناسی ثبت شده‌اند، در مقیاس‌های ماهانه و سالانه برای استان‌های آذربایجان شرقی و غربی با استفاده از رگرسیون خطی چندمتغیره تحلیل شد. با توجه به یافته‌های آماره‌های استنباطی مشخص گردید که بیشترین سهم عاملی مربوط به پوشش گیاهی با مقدار(958/0) است و کمترین مربوط به منابع طبیعی با مقدار (004/0) است. در مرحله بعد هم در بخش همبستگی که مؤلفه جهت گیری بناها با مقدار(00/1) بیشترین همبستگی و کمترین همبستگی با دیگر مؤلفه‌ها را مؤلفه مشکلات و بیماری های تنفسی و پوستی با مقدار (002/0-) دارد. در نتایج به دست آمده از نظر مقدار روایی و پایایی خیلی نزدیک به هم بوده ضریب آلفای کرونباخ 922/0 مقدار به دست آمده است.