بازشناسی گفتارِ تهرانیِ تقلیدی از گونه‌ی معیار از طریق تجزیه و تحلیل صوت‌شناختی آهنگ در چارچوب مدل شیب

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبانشناسی، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهرا (س)

2 دانشیار زبانشناسی، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهرا (س)

3 دانشیار زبانشناسی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)

doi
10.22099/jill.2022.43593.1311
چکیده

این پژوهش بر آن است تا بر مبنای رویکرد آکوستیکی و در چارچوب مقایسة قضایی گونه­ها با استفاده از مدل شیب تیلر، به بررسی مجموعه­ای از پارامترهای آکوستیکی مستخرج از منحنی آهنگ گویشوران کاشانی و تهرانی بپردازند تا از میان آن­ها بهترین و مناسب­ترین پارامترهای آکوستیکی تمایزدهندة گفتار تهرانی کاشانی (گفتاری که در آن گویشور کاشانی تلاش می­کند تا حد امکان نزدیک به گونة تهرانی صحبت کند) از فارسی معیار را معرفی کنند. به این منظور 84 گفتگوی دو ­نفرة 5-6 دقیقه­ای با استفاده از دستگاه ضبط صوت حرفه­ای ZOOM H5 و نرم­افزار Praat از 28 گویشور (14 مرد و زن کاشانی + 14 مرد و زن تهرانی) در فضایی تا حد امکان ساکت ضبط شد. سپس، 756 پاره­گفتار هدف استخراج و شبکة متنی آن‌ها به منظور اندازه­گیری و مقایسة کمّی همبسته­های آکوستیکی در چارچوب مدل شیب تیلر به­ شیوة دستی لایه­بندی و برچسب­گذاری شد. بر اساس نتایج عینی و آماری، همبسته­های آکوستیکی معرفی­شده پتانسیل تمایز دو گونة تهرانی اصل و تهرانی تقلیدی را در پاره­گفتارهای پرسشی دارند، اما تفاوت مقادیر شیب در پاره­گفتارهای خبری تمایزدهنده نیست.