فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مواردی از رخداد همزمان یا با فاصله چند روزه پدیده افزایش غلظت ذرات ریز معلق با قطر آیرودینامیکی ۵/۲ میکرومتر (PM2.5) در ایستگاه های پایش گرد و غبار، پایه این پژوهش بوده است. بررسی اولیه داده های غلظت PM2.5 در این ایستگاه ها نشان داد این افزایش در تاریخ های مشابه یا نزدیک به هم رخ داده است. ارزیابی تغییرات غلظت این ذرات در برابر دو متغیر متناسب با مقیاس زمانی این پدیده (روزانه) صورت گرفت. برای این کار داده های روزانه سری زمانی PM2.5 و بیشینه سرعت باد روزانه (DMWS) با فازهای هشتگانه پدیده نوسان مادن- جولیان (MJO) برای تمام روزهای فصل زمستان( دسامبر، ژانویه و فوریه) در دوره سال های ۲۰۱3 تا ۲۰۲۰ مطابقت داده شد. سپس پیوند میان روزهای آلودگی هوا به این ذرات (PM2.5 > 35 μgm-3) و بیشینه سرعت باد روزانه سه ایستگاه هواشناسی همدیدی اصفهان، مشهد و یزد با فازهای MJO بررسی گردید. ارزیابی‌ داده‌های این سه ایستگاه بر پایه روش‌های آماری متداول از جمله رگرسیون خطی، آزمون‌های کای اسکوئر(𝜒2) ، کولموگروف – اسمیرنوف (K-S) و آزمون تک نمونه ای student’s t استوار بوده است. همبستگی PM2.5 و سرعت باد نشان داد که با افزایش سرعت باد، آلودگی هوا به PM2.5 در هر سه ایستگاه کاهش یافته و روند کاهشی در اصفهان بیشترین و در یزد کمترین است. همچنین یافته ها نشان داد که فراوانی روزهای آلوده در سرعتهای بالای وزش باد (چارک1) به گونه ای معنی‌دار کمتر از فراوانی آنها در سرعت‌های پایین باد (چارک4) است. در فاز 5 نوسان مادن جولیان سرعت باد کمترین اندازه و غلظت‌های بالای این ذرات بیشترین مقدار را نشان داد. همچنین فاز 5 MJO بیشترین فراوانی روزهای بالاتر از میانگین فصلی (PM2.5 > 20 μgm-3) را داشت. بیشترین فراوانی روزهای با هوای پاک (PM2.5 < 35 μgm-3) نیز در فاز 7 نوسان مادن- جولیان دیده شد.