ارزیابی داده‌های Era5-land در برآورد شاخص‌های حدی دمای ماهانه در ایران

نویسندگان

1 دکترای آمار، استادیار، پژوهشکده اقلیم شناسی، پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، مشهد، ایران

2 کارشناس ارشد هواشناسی، پژوهشکده اقلیم شناسی، پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو

doi
10.22034/jcr.2025.512100.1691
چکیده

Land ERA5- جدیدترین مجموعه داده‌های بازتحلیل مرکز اروپایی پیش‌بینی‌های میان‌مدت وضع هوا (ECMWF) است که وضوح بیشتری نسبت به ERA-Interim و ERA5 دارد. با این‌حال قابلیت اعتماد این داده‌ها در برآورد شاخص‌های حدی ماهانه دما در ایران نامشخص است. از این رو در این مطالعه پایگاه اقلیمی ERA5-Land، با استفاده از داده‌های مشاهداتی 143 ایستگاه در دوره نرمال اقلیمی 1991-2020 مورد ارزیابی قرار گرفت. برای این منظور، شاخص‌های آماری ضریب همبستگی پیرسون (R)، خطای جذر میانگین مربعات (RMSE)، ضریب کارآیی نش‌ساتکلیف (NS)، شاخص اریبی (Bias)، میانگین قدرمطلق خطا (MAE) و ضریب کلینگ‌گوپتا (KGE)، برای شاخص‌های حدی دمای ماهانه ERA5-land، شامل بیشینه ماهانه دمای حداکثر روزانه (TXx)، بیشینه ماهانه دمای حداقل روزانه (TNx)، کمینه ماهانه دمای حداکثر روزانهTXn))، کمینه ماهانه دمای حداقل روزانه (TNn) در هر یک از ایستگاه‌ها محاسبه شد و تغییرات این شاخص‌ها به طور مکانی تحلیل شدند. سپس متوسط شاخص‌های ذکر شده در 6 ناحیه معرف تنوع اقلیمی در کشور به دست آمد و مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج نشان می‌دهد که متوسط RMSE برای این شاخص‌ها به ترتیب 79/2، 57/2، 23/2 و 78/3 بوده و به طور کلی دقت خوبی در برآورد دماهای حدی وجود دارد. در بیشتر ایستگاه‌ها شاخص‌های حدی اغلب کم برآورد شده‌اند. گرچه نتایج ضریب همبستگی برای بیشتر ایستگاه‌ها بالای 85/0 است، این دقت برای شاخص سردترین شب ماه (TNn) در ایستگاه‌های جنوب غرب کشور مطلوب نیست. به همین ترتیب، ضریب نش در برخی ایستگاه‌ها منفی شده است، که نشان‌دهنده ضعف داده‌های ERA5-Land در برآورد این پارامتر در برخی ایستگاه‌ها است. در نهایت، دقت داده‌های بازتحلیل ERA5-Land متناسب با نوع شاخص حدی و منطقه متفاوت است و برای چند ایستگاه خاص باید با احتیاط بیشتری استفاده شود.