مقایسه تغییرات فصلی دما در ایستگاه های جنوب غربی ایران با تاکید بر استان خوزستان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آب‌ و هواشناسی، گروه جغرافیا، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

2 دانشیار گروه جغرافیا، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار گروه شهرسازی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران

4 استادیار گروه جغرافیا، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

doi
چکیده

در این پژوهش جهت مقایسه تغییرات فصلی دما در ایستگاه های جنوب غربی ایران با تاکید بر استان خوزستان از مدل ریزمقیاس نمایی آماریSDSM با استفاده از خروجی های مدل اقلیمیCanESM2 ، تحت سناریوهای RCP2.6 و RCP8.5استفاده شده است. 7 ایستگاه همدیدی استان خوزستان، که دارای آمار اقلیمی 45 ساله (2005 - 1961) و 40 ساله (2005 - 1966) میلادی بودند، انتخاب گردید. داده های دوره پایه (2005-1961) میلادی است که از 30 سال اول داده‌ها (1990-1961) برای واسنجی و از 15 سال دوم (2005-1991) برای ارزیابی نحوی عملکرد مدل با استفاده از معیارهای خطا و دقت ارزیابی شده است. مقایسه نتایج حاصل از تحلیل آماری برای هر دو مجموعه داده مشاهداتی و ریزمقیاس‌نمایی‌‌شده نشان می‌دهد که، مدل SDSM در ریزمقیاس‌نمایی دمای خروجی مدلCanESM2 دارای کارایی بالایی است؛ به طوری که میزان ضریب RMSE و R طی دوره صحت سنجی در تمامی ایستگاه های مورد بررسی، به ترتیب دارای دامنه 6/1 تا 7/2 و برای ضریب همبستگی از 989/0تا 997/0 بوده است. نتایج حاصل نشان داد که همبستگی بین میانگین دما ایستگاه و میانگین دمای دو متری NCEP بیشترین همبستگی را در فصل پاییز و کمترین آن در فصل تابستان دیده می شود. میانگین دمای ایستگاه ها در دوره آینده نسبت به دوره پایه در فصل تابستان به طور متوسط بیشترین افزایش را نسبت به فصل‌های دیگر نشان می‌دهد. بررسی شاخص فراوانی روزهای یخبندان نشان داد که در تمامی ایستگاه های مطالعاتی روند کاهشی وجود داشته است. با توجه به پیش بینی‌های میانگین حداقل دما و مقایسه آن‌ها با دوره پایه، میتوان نتیجه گرفت که به طور متوسط در دوره آینده پیش بینی شده، در هر دو سناریو به میزان 1 روز از فراوانی یخبندان این استان کاهش می‌یابد. روند کاهشی شاخص یخبندان در جنوب استان از شدت کمتری برخوردار است.