فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دور پیوند یکی از ویژگی‌های آب وهوایی در مقیاس جهانی می‌باشد. الگوهای دور پیوند معرف تغییرات کلانی است که در الگوی امواج جوی و رودباها رخ می‌دهد و بر الگوی دما، بارش، مسیر رگبارها و موقعیت و شدت رودبادها در قلمروهای وسیع اثر می‌گذارد.. در این پژوهش، با هدف آشکارسازی روابط الگوهای دور پیوند با دما و بارش ماهانه، روابط بین دماهای ماهانه 4 ایستگاه حوضه آبریز ابرکوه-سیرجان (شهربابک، سیرجان، مروست و ابرکوه با 6 الگوی دور پیوند با استفاده از تحلیل همبستگی پیرسون و مدل رگرسیون گام به گام در دوره آماری (2022-2003) برای سنجش روابط استفاده شد. نتایج این پژوهش نشان داد که ارتباط معنی‌داری بین الگوها و دما و بارش منطقه وجود دارد که در این بین، الگوهای دور پیوند NINO3.4 در سه ایستگاه شهربابک، ابرکوه و مروست به عنوان موثرترین الگو تغییرات بارش را توجیه می‌کند. در ایستگاه سیرجان هیچ کدام از شاخص‌ها به عنوان الگوی موثر بر بارش شناخته نشد. در ایستگاه ‌های سیرجان و شهربابک الگوی NINO3.4 و ابرکوه و مروست الگوی NAO به عنوان الگوی موثر بر دما شناخته شد. با توجه به محاسبات انجام شده در تاخیر زمانی 3 ماهه و 6 ماهه دما بیشترین میزان همبستگی در ایستگاه‌های مروست و ابرکوه با شاخص NINO3.4 و در تاخیر 3 ماهه و 6 ماهه بارش به ترتیب ایستگاه‌های شهربابک با شاخص NINO3.4 و سیرجان با شاخص NINO1.2 مشاهده شد. شاخص NAO (شاخص اقیانوس اطلس شمالی) بیشترین همبستگی معنی‌دار را با شاخص‌های اقلیمی در دو دوره اکتبر و فوریه دارد. شاخص‌های نینو با پارامترهای دما و بارش از دسامبر تا ژوئن همبستگی معکوس دارند. شاخص IOD (شاخص اقیانوس هند) بیشترین همبستگی معنی‌دار را با شاخص‌های اقلیمی در دو دوره ژانویه تا ژولای دارد.