تحقق بند ۸ سیاست‌های کلی سرمایه گذاری با حکمرانی متعالی و فضای کسب‌وکار مساله‌مدار در جذب سرمایه گذاری خارجی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت بازرگانی-بازاریابی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه بازرگانی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران (نویسنده مسئول)

3 استادیار گروه بازرگانی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22034/rahbord.2026.550438.1867
چکیده

سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی یکی از ارکان مهم توسعه اقتصادی است که در انتقال فناوری، تأمین مالی و ارتقای بهره‌وری نقش کلیدی دارد. با وجود ظرفیت‌های ژئوپولیتیک و منابع غنی، ایران به‌دلیل چالش‌های نهادی و ساختاری با شکاف معناداری میان پتانسیل و عملکرد واقعی در جذب سرمایه مواجه است. هدف این پژوهش، بررسی اثر رویکرد مسأله‌مدارانه در بهبود فضای کسب‌وکار بر جذب سرمایه‌گذاری خارجی با تأکید بر ابعاد حکمرانی متعالی در چارچوب بند ۸ سیاست‌های کلی تشویق سرمایه‌گذاری است. پژوهش حاضر از نظر روش کمی، با رویکرد قیاسی و طرح توصیفی–پیمایشی انجام شد. جامعه آماری شامل ۱۳۰ نفر از مدیران حوزه سرمایه‌گذاری خارجی بود که بر اساس جدول مورگان و با نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای، ۱۰۰ نفر انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و پرسش‌نامه گردآوری و با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری تحلیل شد. روایی ابزارها با روایی محتوایی، صوری و سازه‌ای و پایایی آن‌ها با آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی تأیید گردید. یافته‌ها نشان داد مؤلفه‌های «نگاه کارکردگرایانه» و «مرکزیت مقتدر» در حکمرانی تأثیر مستقیم و معناداری بر بهبود فضای کسب‌وکار دارند. همچنین «پیش‌بینی‌پذیری اقتصاد» به‌عنوان عاملی کلیدی در اعتمادسازی سرمایه‌گذاران شناسایی شد. بهبود فضای کسب‌وکار بر هدایتگری سرمایه‌گذاری و تدوین نقشه راه جذب سرمایه اثرگذار بوده و تحریم‌ها نقش تعدیلگری منفی ایفا می‌کنند. نتایج حاکی از آن است که گذار به حکمرانی متعالی، با تأکید بر شفافیت، ثبات سیاسی و حاکمیت قانون، می‌تواند ضمن کاهش ریسک‌های سیستماتیک، زمینه جذب سرمایه‌گذاری‌های توسعه‌ای و صادرات‌محور را فراهم سازد.