دلایل و پیامدهای بحران آب در ایران: ارائه یک روش نظریهپردازی دادهبنیاد
نویسندگان
1 دانشیار، گروه علوم سیاسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 دانشیار، گروه علوم سیاسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
doi
10.22034/rahbord.2024.472687.1709چکیده
در سالهای اخیر، بحران آب به یکی از چالشهای حیاتی در سیاستگذاری عمومی ایران تبدیل شده است. این پژوهش با هدف شناسایی دلایل اصلی بحران آب و بررسی راهبردها و پیامدهای آن در ایران انجام شده است. با استفاده از روش نظریهپردازی دادهبنیاد (اشتراوس و کوربین) و انجام 23 مصاحبه نیمهساختیافته با خبرگان، دادهها گردآوری و به شیوه کدگذاری تحلیل شدند. یافتهها نشان میدهند که عامل محوری بحران، "مدیریت ناپایدار منابع آب" است که تحت تأثیر سوء سیاستگذاریهای گذشته و نبود نظارت کارآمد بهویژه در حوزه بهرهبرداری از منابع آبهای زیرزمینی قرار دارد. علاوه بر این، عوامل انسانی همچون توسعه نامتعادل صنعتی و کشاورزی، تغییرات اقلیمی و کمبود تکنولوژیهای نوین در مصرف بهینه آب، از عوامل تشدیدکننده بحران به شمار میروند. این پژوهش همچنین به راهبردهای پیشنهادی جهت بهبود مدیریت منابع آبی کشور پرداخته و توصیههای سیاستی مشخصی برای تضمین پایداری منابع آبی ارائه میدهد. نتایج نهایی پژوهش نشان میدهد که بحران آب در ایران بیش از آنکه ناشی از تغییرات طبیعی باشد، ریشه در سیاستگذاریهای ناکارآمد و مدیریت ضعیف منابع دارد.