فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از مشکلاتی که در چند سال اخیر در اثر دخالت‌های بشری و استفاده غیرمنطقی از منابع طبیعی و تخریب آن در حال گسترش است پدیده گردوغبار است. استان خوزستان به دلیل دارا بودن شرایط آب و هوایی نیمه‌خشک و هم‌جوار بودن با پهنه‌های وسیع بیابان‌های همسایه ازجمله عراق، عربستان، سوریه و شمال آفریقا به‌طور مکرر در معرض گردوغبارهای شدید قرار می‌گیرد. بنا بر توضیحات فوق، هدف پژوهش حاضر، روند پدیده گردوغبار در استان خوزستان با رویکرد ساعتی، ماهانه و سالانه و هم‌چنین کمینه و بیشینه روزهای گردوغبار در 19 ایستگاه همدید در بازه زمانی 65 سال (1950-2015) در سطح استان خوزستان مورد تحلیل قرار می‌گیرد. جهت نیل به اهداف، از روش آزمون من- کندال و شیب سنس در نرم‌افزار Minitab جهت تحلیل آماری روند پدیده گردوغبار استفاده شده است. بررسی روزهای کمینه و بیشینه گردوغبار، در محیط نرم‌افزار EXCEL استفاده‌شده است و نتایج آن به صورت نمودار ارائه شده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد بیشینه رخداد روزهای گردوغباری در 19 ایستگاه همدید در استان خوزستان، در ماه ژوئن (خرداد) و جولای (تیر) که اواخر فصل بهار و اوایل تابستان را در برمی‌گیرد، اتفاق می‌افتد و این بازه زمانی، حاکی از آن است که پدیده گردوغبار در ایام گرم سال شدت می‌گیرد. کمینه روزهای گردوغباری مربـوط ماه‌های بـه دسـامبر، نوامبر و اکتبر است. هم‌چنین نتایج روند آزمون من –کندال ازلحاظ توزیع فراوانی گردوغبار در ساعت‌های دیده‌بانی مختلف، ساعت‌ها 09 و 12 ساعت‌هایی بوده‌اند که در ماه‌های جولای و ژوئن، بالاترین رخدادهای گردوغبار را داشته‌اند درحالی‌که ساعت‌های 00 کمترین تعداد رخدادهای گردوغبار را به خود اختصاص داده است. می‌توان گفت پایش روند پدیده گردوغبار به‌عنوان یک ابزار پیش هشدار ‌می‌تواند مورداستفاده قرار گیرد و از طریق آن ساعت‌های را که ریسک رخداد شدید گردوغبار وجود دارد پیش‌بینی نمود.