فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دما از پارامترهای مهم آب و هوایی است که تغییرات آن منشاء بسیاری از تغییرات زیست محیطی می‌شود. در اختیار داشتن اطلاعات اقلیمی از تغییرات پارامتر دمای نقاط مختلف به یافتن علل این تغییرات و اتخاذ سیاست‌ها و برنامه‌های لازم کمک می‌کند. تغییر در میانگین دما تا حد زیادی بر شدت رویدادهای فرین آب و هوایی و وقوع تغییر اقلیم تاثیر می‌گذارد به گونه‌ای که افزایش دما با افزایش فرکانس امواج گرما در قطب شمال، افزایش رطوبت جو، تسریع چرخه هیدرولوژیکی، یعنی تشدید بارش شدید در مناطق مرطوب و خشکی شدید در مناطق خشک، مرتبط است. در این پژوهش سعی شده است که به بررسی کارایی مدل MPI-ESM-LR (از سری مدل‌های CMIP5) در ارزیابی بی‌هنجاری فصلی دمای ایران تحت سناریوهای واداشت تابشی (RCPs) طی دوره‌های مشاهداتی (1980-2005)، آینده نزدیک (2021-2050)، میانه (2051-2075)، دور (2076-2100) بر اساس تکنیک ریزمقیاس نمایی دینامیکی CORDEX-WAS پرداخته شود. جهت درستی سنجی، آماره‌های r، RMSE، MBE مورد استفاده قرار گرفت. برای برآورد شیب روند داده‌ها در سری زمانی، از روش ناپارامتریک سنس استفاده شد. نتایج نشان داد که مدل مذکور با متوسط ضریب همبستگی 99/0 و متوسط شاخص RMSE با 55/0 درجه سلسیوس و MBE با 3/0- درجه سلسیوس توانایی بهتری را در پیش‌بینی فراسنج دمای فصلی ایران دارد. بیشترین اختلاف دما در فصول زمستان، بهار و تابستان در ارتفاعات شمال‌غرب و ارتفاعات زاگرس و نوار غربی کشور و در فصل پاییز در نیمه شرقی و جنوب‌شرق کشور و دشت لوت مشاهده شده است. کمترین اختلاف دما در فصل زمستان در مناطق کم‌ارتفاع داخلی، در فصل بهار در نواحی ساحلی خزر و شرق کشور، در فصل تابستان در جنوب‌شرق کشور و در فصل پاییز در سواحل غربی خزر در ارتفاعات تالش و سبلان و دامنه غربی زاگرس نمایانگر است.