الگوی تغییرات اقلیمی توام دما و بارش سالیانه شهر ایلام به کمک تابع مفصل
نویسندگان
1 استادیار گروه آمار، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 دانشیار، گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران.
doi
10.22034/jcr.2024.203190چکیده
تغییرات اقلیمی به عنوان یک پدیدهی طبیعی، معمولاً پدیده هایی چند متغیره هستند که تحت تاثیر عوامل مختلف بوده و از نوعی ناهمگنی برخوردارند. بررسی این پدیده ها به صورت جامع و واحد و همگن به ویژه در حالت چند متغیره می تواند به نتایج کاملاً گمراه کننده ای منجر شود. از این رو، توزیع احتمالاتی دادههای تصادفی چند متغیره در مقایسه با حالت یک متغیره آنها به دلیل وابستگی غیرخطی بین متغیرهای تصادفی، پیچیده تر است. یکی از روشهای حل این مشکل استفاده از توابع مفصل می باشد که در این مقاله، با استفاده از توابع مفصل، یک الگوی تحلیلی توام بین دما و بارش در پیش بینی تغییرات اقلیمی شهر ایلام ارائه گردید. نتایج نشان داد که عملکرد توابع مفصل نزدیک به هم بوده و از بین توابع مفصل مورد بررسی، مفصل لگامبل-بارنت قابلیت مدل کردن وابستگی بارش و دمای ایستگاه ایلام مناسبتر بود. این نتایج بر اساس مقایسه ی اندازه های وابستگی بین دادههای اصلی و داده های شبیه سازی شده برای 1000 نمونه نیز مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج نشان داد که عملکرد هر پنج تابع مفصلFGM، Clayton، GB، NC وAMH نزدیک به هم بوده ولی با توجه به اینکه از بین 5 تابع مفصل مورد بررسی، فقط مفصل گامبل بارنت(GB) قابلیت مدل کردن وابستگی های منفی را دارا می باشد، بنابراین به عنوان تابع مفصل مناسب جهت مدل کردن وابستگی بارش و دمای ایستگاه شهر ایلام انتخاب گردید. داده های شبیه سازی شده نیز توسط توابع مفصل با ضریب همبستگی اسپرمن نشان داد که بین داده های اصلی دما و بارش شهر ایلام تبدیل شده یک سازگاری وجود دارد.