ارزیابی الگوی اسلامی - ایرانی پیشرفت از منظر سیاست‌گذاری توسعه سرزمینی با تاکید بر رویکرد نهادی

نویسندگان

1 گروه شهرسازی دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 گروه شهرسازی دانشگاه تهران

3 دانشگاه تبریز

4 دانشگاه دفاع ملی

doi
چکیده

ایران با وجود آنکه جزء کشورهای پیشرو در حوزه استقرار نظام برنامه‏ریزی مدرن با پیشینه‏ای حدود 70 سال محسوب می‏شود، با این حال نتوانسته است در قامت یک کشور توسعه‌یافته و دست‏یافته به رفاه و رضایت عمومی قرار گیرد. این مهم با توجه به آنکه اصول توسعه‌یافتگی در همه جوامع یکسان بوده و این الگوهای متفاوت توسعه هستند که مسیر توسعه یک جامعه را رقم می‏زنند، سبب شد تا از اواسط دهه 1380، ضرورت تدوین «الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت» به‌عنوان مجموعه‏ای از اصول، ارزش‏ها، قواعد، سازوکارها، روش‏ها، تدابیر، فرایند‏ها، ساختارها، نهادها، نیروی انسانی و منابعی که ایجاد تحول و پیشرفت در جمهوری‌اسلامی‌ایران را زمینه‏ساز خواهند شد، به وجود آید. این الگو پس از 7 سال از تاسیس یک مرکز تخصصی برای تدوین آن در مهرماه 1397 منتشر و به نظرخواهی عمومی گذاشته شد. این مقاله با هدف ارزیابی سند الگوی پایه اسلامی_ ایرانی پیشرفت از منظر سیاست‌گذاری توسعه سرزمینی و با تاکید بر رویکرد نهادی، تلاش کرده با بهره‏گیری از روش تحلیل محتوای کیفی و استفاده از نظرات و دیدگاه‏های نخبگان، معیارهای ارزیابی سند از منظر سیاست‏گذاری توسعه‌سرزمینی تعریف و سند مذکور بر اساس آن‏ها مورد تحلیل قرار گیرد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که بر اساس مولفه‏ها و پروتکل‏های ارزیابی، میزان توجه سند به سیاست‌گذاری توسعه‌سرزمینی و رویکرد نهادی محدود است. از این رو بنا به مباحث مطروحه، پیشنهاد می‏شود باتوجه به مولفه‏ها و پروتکل‏های ارائه‌شده در این پژوهش، بازنگری اساسی در محتوای سند صورت‌پذیرد.