واکاوی بارش منطقه جنوب غرب ایران با طرح ده بررسی موردی

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران.

3 استادیار، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران.

doi
10.22034/jcr.2024.200513
چکیده

هدف از این مقاله شناسایی الگوهای توزیع مکانی رطوبت در روزهای بارانی در منطقه جنوب غربی ایران است. بدین منظور کدهای وضعیت هوای حاضر مخابره شدة ایستگاه‌های واقع در هفت استان جنوب غربی ایران (دوره 1986-2016) بررسی شد. مهمترین موارد بارندگی های روزانه در دوره سی ساله (1986-2016) در منطقه مورد بررسی قرار گرفت و یک طبقه بندی بر اساس توزیع جغرافیایی از حداکثر بارش روزانه به دست آمد. سپس به منظور بررسی ساختار رطوبت روزانه جو در منطقه، نقشه 10 مورد رخداد روزانه بارش، با استفاده از داده های شبکه بندی شده دما، فشار سطح دریا، ارتفاع ژئوپتانسیل (HGT)، برآیند مؤلفه های باد مداری (U) و نصف النهاری(V) و آرایش الگوهای سرعت قائم (اُمگا) در ترازهای متفاوت از پایگاه علوم جو و اقیانوس ایالات متحده آمریکا(NCEP/NCAR) تهیه شد و پس از تولید نقشه و پردازش های آماری، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج حاکی از آن است که در الگوهایی با جریان جنوب تا جنوب غربی، مرکز سطح کم فشار از جنوب دریای سرخ تا جنوب ترکیه امتداد داشته و با سطح میانی در ارتباط است، از سوی دیگر الگوهای توزیع فضایی بارندگی های شدید به طور مستقیم با عملکرد عوامل توپوگرافی در موقعیت های جوی جریان های غربی مرطوب مرتبط است.