ارزیابی طرح ابهام از سوی شورای نگهبان نسبت به مصوبات مجلس شورای اسلامی

نویسندگان

1 گروه آموزشی حقوق بین الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 قاضی شعبه تجدیدنظر، دیوان عدالت اداری

doi
10.48308/jlr.2022.225241.2068
چکیده

حسب بررسی نظرات شورای نگهبان در تطبیق مصوبات مجلس شورای اسلامی، افزون بر ایرادهای مغایرت با قانون اساسی و شرع، موارد ابهامی متعددی نیز توسط شورای نگهبان مطرح شده و مجلس نیز غالبا برای رفع این ابهام‌ها اقدام نموده است. طرح موارد ابهام توسط شورای نگهبان، در قانون اساسی و دیگر قوانین مربوط مورد تصریح قرار نگرفته است. پرسش اصلی این پژوهش این است که در مواجهه شورای نگهبان با ابهام مصوبات مجلس، بهترین گرینه پیش‌رو کدام است؟ در این نوشتار، با روش توصیفی- تحلیلی، تلاش بر این بوده است که با معرفی گزینه‌های بدیل، محاسن و معایب آنها تبیین شود و براساس مجموع مطالب بیان شده، پاسخ این پژوهش چنین است: نفی صلاحیت شورا در طرح ابهام و الزام بی‌چون‌وچرای مجلس به رفع این ایرادها، با عنایت به صلاحیت‌های قانونی این نهادها، گزینه‌های قابل دفاعی به نظر نمی‌رسند. ضمن اذعان به امکان طرح ابهام (به صورت مشخص و دقیق) توسط شورای نگهبان، مجلس هم باید امکان تبیین ملاحظات خود را داشته باشد تا اگر شورای نگهبان آنها را قانع‌کننده دانست، از نظر قبلی خود عدول کند؛ اما در غیر این صورت، مجلس موظف به رفع ابهام باشد. در هر حال، تدوین فرایند مربوط در قانون آیین نامه داخلی مجلس شورای اسلامی ضروری است.