فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رویدادهای حدی تأثیر شدیدی بر سلامت انسان، اکولوژی، تنوع زیستی و اقتصاد دارند؛ بنابراین تحلیل و پیش‌بینی رفتار رویدادهای حدی از اهمیت بالایی برخوردار است. مدل‌های گردش عمومی (GCMs) به طور گسترده برای شبیه‌سازی وضعیت آب و هوای گذشته و پیش‌بینی آب و هوای آینده استفاده می‌شوند. هدف این تحقیق بررسی نمایه‌های حدی دما و بارش در ایستگاه‌های منتخب استان خراسان رضوی بود. بدین منظور سه ایستگاه قوچان، سبزوار و کاشمر انتخاب و 17 نمایه حدی شامل نمایه‌های میانگین، مطلق، طول دوره و روز با استفاده از مدل‌های CMIP6 مورد بررسی قرار گرفت. برای صحت‌سنجی نتایج مدل از سه روش ریشه میانگین مربع خطا (RMSE)، میانگین اریبی خطا (MBE) و درصد اریبی (PBIAS) استفاده شد. نتایج نشان داد که MPI-ESM-HR ریزمقیاس شده با مدل CMhyd مدلی بهینه در برآورد دما و بارش است. بطور کلی، این مدل در برآورد دما و بارش دارای بیش‌برآوردی است. بررسی نمایه‌های حدی دما طی دوره تاریخی (2014-1990) نشان داد که نمایه‌های WSDI، TMm، TNm، TNx، TXm و TXx دارای روند افزایشی معنی‌دار در سطح 05/0 هستند و به همین ترتیب نمایه روزهای یخبندان (FD) دارای روند کاهشی معنادار در سطح 05/0 است. پیش‌نگری نمایه‌های حدی دما و بارش تحت دو سناریو SSP2-4.5 و SSP5-8.5 در دوره‌های آینده نزدیک (2050-2026)، آینده میانی (2051-2075) و آینده دور (2100-2076) نشان داد که نمایه‌های حدی دما با شدت بیشتری نسبت به نمایه‌های بارشی در آینده تغییر خواهند کرد و این تغییر نیز افزایشی خواهد بود. همچنین نتایج نشان داد در هر سه ایستگاه مورد بررسی در استان خراسان رضوی نمایه‌های شدت بارش روزانه (SDII) و بیشینه بارش یک روزه (RX1day) در تمامی دوره‌های مورد بررسی روند افزایشی خواهد داشت که این نتیجه نشان می‌دهد که در دوره‌های آتی بارش‌های سیل‌آسا در سطح استان روند افزایشی خواهند داشت.